روش تحلیل سیاسی

تحلیل و بررسی یک حکم جنجالی/ آیا پوتین دستگیر می‌شود؟

صحنه قضایی و حقوقی به صحنه سیاسی و دیپلماتیک تبدیل شده و حکم دیوان کیفری بین‌المللی علیه ولادیمیر پوتین نشان دهنده آغاز دور جدیدی از تنش ها بین اروپا و روسیه است.

ابوالفضل خدائی: دادگاه کیفری بین المللی حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه را به اتهام ارتکاب جنایت جنگی صادر کرده است. در همین حال سخنگوی دفتر رئیس جمهور روسیه این حکم را فاقد اعتبار دانسته و صدور آن را محکوم کرده است. اما جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا، با استقبال از این حکم گفته از نظر او «واضح است» که ولادیمیر پوتین «مرتکب جنایت جنگی» شده است. از سوی دیگر ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین این حکم را یک «تصمیم تاریخی» خوانده است. این حکم در ارتباط با انتقال غیرقانونی و اجباری کودکان از اوکراین به روسیه صادر شده و دادستانی دادگاه کیفری بین‌المللی گفته است که براساس مدارک، ارتکاب جرم دست‌کم از زمان حمله همه‌جانبه روسیه به اوکراین در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ آغاز شده است. برای بررسی بیشتر ابعاد این موضوع با حسن بهشتی پور کارشناس حوزه اوراسیا گفتگو کرده ایم که در ادامه مشروح آن را می خوانید:

حسن بهشتی پور

روزنامه نیویورک تایمز روز جمعه 26 اسفند به نقل از آقای بارنز رئیس سابق مجلس نمایندگان ایالت تگزاس مدعی شد جان کانِلی فرماندار وقت تگزاس برای کمک به شکست جیمی کارتر در مقابل رونالد ریگان در انتخابات سال 1359 به تهران پیام داده بود ۵۲ گروگان آمریکایی را تا قبل از انتخابات آزاد نکند. این روزنامه در افشاگری خود می نویسد:«جان کانلی در سال ۱۹۸۰ به همراه دوست و شاگرد سیاسی خود بن بارنز به ماموریتی در خاورمیانه رفت. موضوع آن سفر در آن زمان «خصوصی» توصیف شده بود. اما به نوشته نیویورک تایمز هدف اصلی این ماموریت ضربه زدن به مبارزات انتخاباتی جیمی کارتر بوده است. این روزنامه در ادامه گزارش خود می نویسد :

«جان کانلی که خود در آن سال در مرحله مقدماتی انتخابات از رونالد ریگان شکست خورده بود و به گفته آقای بارنز حالا سعی داشت با تضمین پیروزی آقای ریگان، وزیر خارجه یا وزیر دفاع شود؛ که البته هرگز چنین نشد. او از رهبران این کشورها خواست این پیام به ایران منتقل کنند: گروگان های آمریکایی را تا پیش از انتخابات آزاد نکنید و در این صورت رونالد ریگان بعد از پیروزی معامله بهتری برای تهران خواهد داشت.آقای بارنز می‌گوید در ابتدا از نیت واقعی آن ماموریت خبر نداشت، اما بعد از شروع سفر متوجه شد که هدف واقعی آن چیست. او به یاد می‌آورد که اوایل ماه سپتامبر آن سال به همراه جان کانلی با ویلیام کِیسی، رئیس ستاد مبارزات انتخاباتی رونالد ریگان، دیدار کرد تا درباره نتایج آن سفر به او گزارش دهد. ویلیام کیسی بعدا رئیس سازمان اطلاعات مرکزی، سیا، شد. این روزنامه می‌نویسد که معلوم نیست آقای ریگان از سفر کانلی و بارنز به خاورمیانه خبر داشته یا نه. آقای بارنز همچنین گفت نمی‌تواند با اطمینان بگوید که ویلیام کِیسی دستور انجام آن سفر را داده بود یا نه، با این حال می‌گوید که رئیس ستاد انتخاباتی آقای ریگان خیلی مشتاق بود بداند آیا ایران گروگان‌ها را تا پس از انتخابات نگاه خواهد داشت. آقای بارنز همچنین گفت نمی‌داند که آیا پیام آنها به دست ایرانی‌ها رسید یا بر تصمیم‌گیری دولت جمهوری اسلامی اثری داشت یا نه. »

https://www.nytimes.com/2023/03/18/us/politics/jimmy-carter-october-surprise-iran-hostages.html

درباره این خبر روزنامه نیویورک تایمز چند نکته اساسی قابل ذکر که در ادامه می خوانید :

حسن بهشتی‌پور، تحلیلگر مسائل بین‌المللی در گفت‌وگو با ایکنا با بیان اینکه منافع ملی ما در صلح و همکاری با عربستان است، گفت: این مصالحه بهانه را از اسرائیلی‌ها می‌گیرد و زمینه فروش تسلیحات به کشورهای منطقه را از سوی آمریکا، انگلیس، فرانسه و روسیه از بین می‌برد و همچنین می‌تواند از بین‌ برنده سوژه «ایران‌هراسی» باشد.

حسن بهشتی‌پور، درباره ارزیابی عملکرد سیاست خارجی دولت به ویژه در حوزه همسایگی به ویژه با احیای روابط با عربستان گفت: برای ارزیابی سیاست خارجی باید امکانات و مقدورات دولت را در نظر گرفت. به عبارتی آیا دولت توانسته براساس آن امکانات و مقدورات اهداف سیاست خارجی را پیش ببرد یا نه.

در خصوص سیاست همسایگی و گسترش روابط با همسایگان نیز باید به این مسئله توجه کرد که یک موضوع دو طرفه است. به عبارتی اینکه ایران اراده کند که روابط خود را با همسایگان بهبود بخشد شرط لازم است اما شرط کافی نیست و باید این اراده و تمایل نیز در طرف مقابل هم وجود داشته باشد.

گفت‌وگوی سایت «فردا» با حسن بهشتی‌پور

گروه سیاسی فردا: توافق ایران و عربستان با محوریت چین پیام روشنی به آمریکا بود چون این اتفاق نشان داد زمان آنکه واشنگتن محور تصمیم‌گیری ها، تحولات یا رفع مناقشات جهانی باشد به پایان رسیده است و مقامات کاخ سفید باید کم کم با دنیای چند قطبی کنار بیایند اما آمریکا همچنان می خواهد حفظ ظاهر کند و چشم روی واقعیت‌های جدید جهانی ببندد. از این رو ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا همچنین درباره نقش میانجیگری چین در توافق ایران و عربستان این طور موضع گیری کرد که «در دوره‌های قبلی گفتگو‌ها در عراق و عمان هم از تماس بین عربستان و ایران حمایت کرده بودیم. این توافق در خصوص چین نیست بلکه مربوط به تعهدات ایران و عربستان می شود.» وی کمرنگ شدن نقش آمریکا در منطقه را رد و ادعا کرد «هیچ کشوری در جهان به اندازه آمریکا برای ثبات و یکپارچگی منطقه تلاش نکرده است».

حسن بهشتی پور

روزنامه آرمان ملی سه شنبه 23 اسفند 1401

در عالم سیاســت و تحلیل سیاســی می توانید همه پدیده ها را به شــکلی که دلخواه خودتان هست به هم مرتبط کنید . ولی اصول تحلیل و روشمند تحلیل کردن به ما اجازه نمی دهد هــر چیزی را به هرچیز دیگر ارتباط دهیم. یعنی مثال بحث مذاکرات ایران و عربســتان سعودی یک موضوعی اســت که هم تاثیــرات روابط دوجانبه دارد و هم در ســطح منطقه ای تاثیرگذاری خاص خــودش را دارد و هم در ســطح بین المللی. این موضوع طی چند سال گذشته به گونه ای که سه دور مذاکرات در دولت آقای روحانی و دو دورهم در دولت آقای رئیســی انجام شد واز اول هــم چون مهم ترین مســائل بین ایران و عربســتان جنبه امنیتی داشت پرونده دست افرادی بود که طرف امنیتی بودند. و بــه همین دلیل شــورای عالی امنیت ملی و شخص دبیر شورای عالی امنیت ملی این موضــوع را در عالی ترین سطح در دور ششــم دنبال کردند. یعنی مســئله این نیســت که وزارت خارجه کنار گذاشته شــده بلکه موضوع اصلی مســائل امنیتی بــوده و از کمک وزارت خارجه و در تیم مذاکــره کننده از افراد امنیتی و دیپلماتیک و سیاسی نیز بهره برده اند. ضمن اینکه موضوع مسائل بین ایران و عربســتان مدیریت شد که اسیربازی های رســانه ای نشــد. چون خیلی مهم بود که این مسئله وارد جناح گرایی و گروه گرایی نشد و وقتی به نتیجه رسید اعلام شد و بعد از ۷ سال روابط دوجانبه از سر گرفته شــد.

برنامه راه گفت‌وگو به منظور واکاوی آخرین توافقات ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی با حضور بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی و حسن بهشتی‌پور، تحلیلگر مسائل بین‌الملل صبح روز سه شنبه 23 اسفند 1401 در محل روزنامه اطلاعات برگزار شد.

حسن بهشتی‌پور در این نشست بیان کرد: درباره سفر رافائل گروسی ما باید این موضوع را تحلیل کنیم که باید دید ایران چه تاکتیکی به کار گرفت تا این فشار تا حدودی از سر ما کم شد. ایران می‌دانست که قطعنامه علیه ما صادر خواهد شد و به نظر حجت تمام شد که اگر قطعنامه صادر می‌شد اثر منفی خواهد داشت و برگ و برگ این قطعنامه‌ها، پرونده‌سازی علیه ما بود.

وی با بیان اینکه واژه پرونده انرژی هسته‌ای از طرف رسانه‌های غربی برای من موضوع پرونده‌سازی مطرح می‌شود، یادآور شد: ما نباید به قطعنامه‌ها بی اهمیت باشیم و بگوییم به قطعنامه‌دان منتقل می‌شود. این قطعنامه‌ها در شورای حکام صادر می‌شود. ما می‌توانیم ساعت‌ها و روزها علیه شورای حکام حرف بزنیم اما این راهکار نیست زیرا تنها نهاد نظارتی بر فعالیت ما در انرژی هسته‌ای این نهاد است.

این کارشناس مسائل هسته‌ای با بیان اینکه من شک ندارم اگر گروسی به تهران نمی‌آمد و توافق نمی‌شد، قطعنامه دیگری صادر می‌شد، عنوان کرد: هر کس کمک کند که قطعنامه صادر نشود، در جهت منافع ملی حرکت کرده است اما اگر کسی کمک کند که قطعنامه علیه ما صادر شود به منافع ملی آسیب زده است.

سفر لوکاشنکو به تهران؛ شروعی مجدد برای گسترش روابط دو کشور

حسن بهشتی‌پور کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با ایسنا با بیان این که سفر لوکاشنکو شروع مجددی برای گسترش روابط ایران و بلاروس است، گفت: ارتباطات ایران و بلاروس در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا قابل بررسی و تامل است.

بهشتی پور در تحلیل خود از سفر الکساندر لوکاشنکو، رئیس جمهور بلاروس به تهران گفت: بلاروس یا همان روسیه سفید نیز از جمله کشورهایی است که خود در تحریم قرار دارد البته تحریم ها به گستردگی روسیه نیست، امکانات محدودی دارد اما از نظر جغرافیایی و ژئوپلیتیک در موقعیت مهمی قرار گرفته است.

بلاروس، متحد نزدیک روسیه است و طی دو سال اخیر که شاهد گسترش روابط ایران و روسیه بودیم، بلاروس هم از توسعه روابط دو کشور استقبال کرده است. البته ارتباطات ایران و بلاروس در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا در کنار روسیه، قزاقستان و چند کشور آسیای مرکزی قابل بررسی است.

اتحادیه اوراسیا مرکز خوبی است در جهت گسترش صادرات و تامین نیازها، اما ایران در سطح معافیت های گمرکی با اتحادیه اوراسیا همکاری می کند که هنوز به عضویت کامل آن هم در نیامده است.

در سال های قبل صحبت از همکاری مدل شمال-جنوب بسیار مطرح بود اما اجرایی نمی شد بعد از این که روسیه با تحریم ها رو به رو شده به این نوع همکاری ها توجه ویژه ای داشته است تا بتواند از طریق بنادر ایران، مرز آذربایجان و دریای خزر نیازهای روسیه و همچنین روسیه سفید تامین شود.

بلاروس اقتصاد محدودی دارد. آنچه مهم است جایگاه این کشور از نظر ژئوپلیتیکی و نزدیکی مناسبات با روسیه و اتحادیه اوراسیاست که از این منظر همکاری های دو جانبه توجیه پذیر است.اگر بلاروس خیلی بتواند در همکاری ها تاثیرگذار باشد در چارچوب اتحادیه اوراسیاست.

بهشتی پور در ارتباط با سیاست های دولت برای گسترش همکاری ها با کشورها خاطرنشان کرد: کلیت این مساله تلاش درستی است که ایران انجام می دهد و مناسباتش را با کشورهای همسایه تقویت می کند، باید در عرصه بین الملل بازیگر فعالی باشیم و با همه کشورها روابط نزدیک برقرار کنیم و سیاست تعامل براساس منطق قدرت و نه ضعف را دنبال کنیم.

بهشتی‌پور در گفت‌وگو با رویداد۲۴:

مخالفان توافق در ایران قدرت دارند

حسن بهشتی‌پور در تحلیل توافق ایران و عربستان می‌گوید: عربستان از یک‌سو با چین و روسیه همکاری دارد و از سوی دیگر با آمریکا کار می‌کند و تلاش می‌کند از این روابط، بیشترین بهره را برای کشورش به دست بیاورد و بدش نمی‌آید تنش‌ها با ایران را کم کند.رویداد۲۴ حسن بهشتی‌پور کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به توافق ایران و عربستان به رویداد۲۴ می‌گوید: عربستان ۷ سال قبل روابط با ایران را به دلیل حمله به سفارتش در تهران قطع کرد. اکنون بعد از گذشت ۷ سال از این قطع روابط و ۵ دوره مذاکرات که سه دوره از آن در دولت حسن روحانی و دو دوره از آن در دولت رئیسی انجام شد، روابط دو کشور قرار است از سر گرفته شود.

این کارشناس با بیان اینکه توافق و عادی‌سازی روابط تهران-ریاض، یک موفقیت برای دو کشور است، گفت: ایران و عربستان دو قدرت منطقه‌ای محسوب می‌شوند و در عین حال که با هم رقابت دارند، منافع مشترکی هم دارند که بر اساس آن ترجیح دادند باهم کار کنند. این همکاری اثر مثبتی روی بهبودی روابط دوجانبه دارد و هم روی صلح و ثبات منطقه و هم در سطح بین‌الملل موثر است.

آمریکا اعلام کرد از طرف عربستان در جریان مذاکرات بوده است، همچنین از این توافق استقبال کرد. مخالفت با این قبیل توافقات به معنای مخالفت با ثبات و امنیت است بنابراین کاخ سفید ترجیح داد از آن استقبال کند.

پیش از این آمریکا به دلیل تعارضی که میان تهران-ریاض بود، سلاح زیادی به عربستان می‌فروخت اما این توافق باعث می‌شود فروش سلاح متوقف شود، از طرف دیگر چین در حیاط خلوت آمریکا آمده است.