روش تحلیل سیاسی

جسن بهشتی‌پور تحلیلگر مسائل بین المللی در گفت‌وگو با ایلنا مطرح کرد؛ روابط ایران با امارات یا عربستان تحت تأثیر روابط ایران با آمریکا خواهد بود. اگر مذاکرات به نتیجه برسد، بهبود روابط ما با کشورهای منطقه نیز مثبت خواهد بود و اگر به بن‌بست برسد، قطعاً تأثیر منفی بر روابط ما با امارات و عربستان خواهد داشت.

بهشتی پور در رابطه با ارزیابی خود از دور چهارم مذاکرات و استمرار این گفت‌وگوها با وجود اظهارات ضد و نقیض مقامات آمریکایی‌، تصریح کرد: همیشه آنچه در رسانه‌ها مطرح می‌شود با آنچه در مذاکرات وجود دارد، منطبق نیست. این‌ها می‌توانند در رسانه‌ها برای فضاسازی و ایجاد فشار بر مذاکره‌کنندگان یک ‌سری حرف‌ها را مطرح کنند. برخی از اظهارات در رسانه‌ها ممکن است تنها برای امتیاز بیشتر باشد، اما واقعیت آن است که در مذاکرات موضوعات اصلی مطرح می‌شود و این موارد می‌تواند ملاکی برای تحلیل باشد. در رسانه‌ها ادعاهای زیادی مطرح می‌شود و همواره تناقضاتی وجود دارد. به عنوان مثال، امروز یک چیز گفته می‌شود و فردا چیزی کاملاً متفاوت بیان می‌شود. برداشت من این است که این مسائل جنبه‌های تبلیغاتی و رسانه‌ای دارند. قطعاً اگر در مذاکرات گفته می‌شد که باید ایران کل صنعت هسته‌ای را تعطیل کند، مطمئناً مذاکرات به بن‌بست می‌رسید و اصولاً ادامه پیدا نمی‌کرد. ادامه مذاکرات نشان می‌دهد که چنین مواردی مطرح نشده است.

حسن بهشتی پور در گفت و گو با باشگاه خبرنگاران جوان مطرح کرد:

برای بهتر شدن مواضع و حل شدن مشکلات چندین دور دیگر مذاکرات باید برگزار شود.

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محمدحسین نیک‌خوی متین - حسن بهشتی پور کارشناس مسائل بین الملل در گفت‌و‌گو با باشگاه خبرنگاران جوان در ارتباط با آخرین دور از مذاکرات ایران و آمریکا اظهار کرد: در این مذاکرات در مورد جزئیات اختلاف نظر زیاد هست. اما احساس می‌کنم که برای بهتر شدن مواضع و حل شدن مشکلات چندین دور دیگر مذاکرات باید برگزار شود.

فکر می‌کنم که توافق به صورت موقتی خواهد بود و برای آن که رفع اختلافات نیاز به زمان دارد. هر دو طرف برای توافق اراده دارند، اما باید بیشتر به یکدیگر نزدیک شوند، برای آن که برای رسیدن به هر نوع توافقی باید دو طرف برای نزدیک شدن تلاش کنند و خطوط قرمز همدیگر را به رسمیت بشناسند.

حسن بهشتی‌پور، در گفت‌وگو با «فرهیختگان» مطرح کرد

حسن بهشتی‌پور، تحلیلگر مسائل بین‌المللی با تأکید بر تمایز میان مواضع رسانه‌ای و مذاکراتی طرف آمریکا، معتقد است سخنان تند مقامات آمریکایی مانند ویتکاف اغلب برای مصرف داخلی و جلب نظر لابی‌های سیاسی است، نه بازتاب واقعی مذاکرات. بهشتی‌پور طرح کنسرسیوم هسته‌ای را پیشنهادی قدیمی اما قابل ‌اجرا می‌داند که می‌تواند با مشارکت کشور‌های منطقه، هم غنی‌سازی ایران را حفظ کند و هم نگرانی‌های بین‌المللی را کاهش دهد. او بر لزوم اطلاع‌رسانی دقیق و پرهیز از جنجال‌های رسانه‌ای برای پیشبرد دیپلماسی تأکید دارد. در ادامه متن کامل گفت‌وگوی «فرهیختگان» با وی را از نظر می‌گذرانید.

دو طرف هنوز به بن‌بست نرسیده‌اند

حسن بهشتی‌پور با اشاره به اینکه گفته شده این مذاکرات سخت بوده، ولی در عین حال مفید، گفت: «این از نظر اصطلاح سیاسی یعنی اینکه به‌هرحال دو طرف مواضع خودشان را حفظ کرده‌اند. وقتی می‌گویند «سخت» یعنی دو طرف پای مواضع خودشان ایستاده‌اند، ولی وقتی می‌گویند «مفید بوده»، یعنی اینکه به بن‌بست نرسیده‌اند، بلکه امیدی هست که بتوانند بعد‌ها گفت‌وگو را درباره موضوعات مورد اختلاف ادامه دهند. و چون تاریخ مشخص نکرده‌اند، ارجاع داده‌اند به آقای وزیر خارجه عمان که به‌اصطلاح دور بعدی را مشخص کند. به نظرم چون وارد جزئیات شده‌اند، طبیعی است که اختلاف نظر وجود داشته باشد. اما این حرف‌های آقای ویتکاف متأسفانه در ایران، البته فقط در ایران نیست، کلاً سرخط خبر‌ها در کل دنیا بود. یعنی خبرگزاری‌های مختلف سعی کردند منعکس کنند. منتها من می‌خواهم بگویم ما باید به مخاطبمان درست اطلاع‌رسانی کنیم. یعنی اطلاع‌رسانی درست، به نظر من این است که این حرف‌های ویتکاف، حرف‌های رسانه‌ای است، بهره‌برداری رسانه‌ای می‌خواهد کند، موضعش را در واقع بالا می‌گیرد، که صد را بگیرد تا طرف به ۸۰ راضی بشود.

اختصاصی برای روزنامه قدس

نوشته حسن بهشتی‌پور، تحلیلگر مسائل بین‌الملل

مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا در مسقط روز یکشنبه ۲۱ اردیبهشت برگزار شد، به نظر می‌رسد هدف اصلی دور چهارم تعیین دستور کار برای مذاکرات آتی بود.

در حال حاضر، دو طرف هنوز پس از سه دور گفت‌وگوی غیرمستقیم بر سر یک دستور کار مشخص توافق نکرده‌اند و فعلاً در این دور از مذاکرات تمرکز روی مسائل فنی است.

از نگاه آمریکایی‌ها مسائل فنی شامل موضوعاتی مانند سطح غنی‌سازی اورانیوم، سرنوشت اورانیوم غنی شده موجود در ایران (از جمله رقیق‌سازی، نگهداری در بانک‌های غنی‌سازی تحت نظارت آژانس یا انتقال به خارج از کشور) و وضعیت سانتریفیوژهای پیشرفته ایران می‌شود. از دیدگاه ایران، مهم‌ترین موضوع، چگونگی لغو تحریم‌ها و ارائه تضمین‌هایی برای جلوگیری از بازگشت تحریم‌ها در آینده به ویژه به بهانه‌های غیرهسته‌ای است. این موضوعات پیچیده و زمانبر هستند. پیشنهاد ایران، که ظاهراً یک توافق موقت است، می‌تواند راه حلی برای پیشبرد مذاکرات باشد.

حسن بهشتی پور در روزنامه آرمان امروز نوشت:

تعویق مذاکرات روز شنبه، شائبه هایی را در ذهن ایجاد کرد اما آن چه مشخص و مسلم است این مورد بوده که تعویق مذاکرات به معنای پایان مذاکرات نیست. مذاکره از سوی مقامات ایرانی یک اصل است، زیرا هدف آن پیگیری راه‌حل دیپلماتیک برای پایان‌دادن به تحریم‌های ناعادلانه‌ای است که علیه ملت ایران اعمال شده است.

هیچ راه‌حل دیگری جز مذاکره برای رفع تحریم‌ها وجود ندارد. البته می‌توان با تمرکز بر اقتصاد داخلی و انجام اصلاحات، اثر تحریم‌ها را کاهش داد یا بی‌اثر کرد، اما واقعیت این است که برای داشتن روابط بین‌المللی، صادرات، واردات، جذب سرمایه‌گذاری خارجی، رفع تحریم‌های ناعادلانه ضروری است و برای این هدف باید تلاش کرد. بنابراین، نباید به مردم این‌گونه القا شود که برگزارنشدن یک جلسه در تاریخ تعیین‌شده به معنای فروپاشی روند مذاکرات است. به نظر من، مذاکرات ادامه خواهد یافت.

باید توجه داشت که مذاکراتی به نتیجه می‌رسد که دو طرف به سمت هم حرکت کنند. اینکه ما فکر کنیم طرف آمریکایی هرچه می گوید ایران می‌پذیرد و یا بالعکس، خیال باطلی است؛ لذا دو طرف به سمت هم حرکت می‌کنند تا به نقطه مشترکی برسند و در آن نقطه مشترک خطوط مشترک یکدیگر رعایت می شود. در این صورت می‌تواند توافقی شکل گیرد.

امروز شرایط با سال های قبل متفاوت است. برای مثال، کشورهای منطقه از عربستان و امارات گرفته تا عمان، قطر و ترکیه برعکس زمان برجام، از شکل گیری توافق بین ایران و آمریکا استقبال می کنند و حتی حاضرند در چانه زنی های دیپلماتیک نیز ایفاگر نقش میانجی باشند.

در چنین شرایطی عبور تیم‌های مذاکره‌کننده ایران و امریکا از کلیات و ورود به جزییات، اگرچه با چالش‌هایی مانند میزان غنی‌سازی و سرنوشت ذخایر اورانیوم همراه است اما پیشنهادهای مرحله‌ای، سرمایه‌گذاری امریکا در پروژه‌های بلندمدت و ساختار گام ‌به ‌گام تعهدات می‌تواند هزینه خروج احتمالی واشنگتن از توافق را به‌شدت کاهش دهد که شمایل این جزئیات را در دور چهارم خواهیم دید.