روش تحلیل سیاسی

کارشناس مسائل بین الملل گفت: قراداد بستن شرط لازم است اما شرط کافی نیست. آنچه که همکاری اقتصادی را تقویت می‌کند اجرای توافقات است که اجرای این توافقات منوط به زیرساخت ها است.

«حسن بهشتی پور» در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به معاهده جامع راهبردی مشترک ایران و روسیه، اظهار داشت: این توافقنامه درواقع به‌روزرسانی پیمان قبلی است. روند مذاکره با طرف روسی جهت به‌روزرسانی این سند دو سال طول کشید.

زمان این پیمان ۲۰ سال تعیین شده و نکات مهمی برای نقشه راه دو کشور وجود دارد. بنابراین برای اثربخشی بیشتر این توافقنامه نیاز است که قراردادها ذیل این توافقنامه امضا شود. البته در برخی موارد قراردادهایی وجود دارد. یکی از مشکلات ما با روسیه این است که قراردادها امضا می‌شود اما اجرایی نمی‌شود.

در ادامه مشروح گفت‌وگوی «حسن بهشتی پور»، این کارشناس مسائل روسیه را با «مردم سالاری» می‌خوانید:

ارزیابی شما از توافقنامه راهبردی بین ایران و روسیه که مربوط دو دهه گذشته بوده چیست؟ چه فرایندی را توانسته ایجاد کند؟

این توافق اسفند ماه سال 1379 در دولت اقای خاتمی طی سفر رسمی که به روسیه داشت به عنوان نخستین پیمان همکاری دوجانبه بین ایران و روسیه بعد از انقلاب امضا شد و در فروردین 1380 به تصویب مجلس ایران و دومای روسیه رسید و رسمیت پیدا کرد.

در بندی از این توافق آمده است که توافق دوجانبه می‌تواند پنج سال تمدید شود، بر این اساس در سال 85 و در سال 90 در دولت اقای احمدی نژاد و در سال 95 در دولت اقای روحانی تمدید شد.

در دی ماه 1400 آقای رئیسی به مسکو سفر کرد و پیشنهاد داد که این توافق دوجانبه باتوجه به نیازهایی که در روابط دو کشور به وجود آمده و تغییرات در روابط بین دو کشور بازنگری و به روز شود، روسیه هم از این پیشنهاد استقبال کرد، اما روند بازبینی پیمان قبلی خیلی طول کشید (حدود سه سال) تا نهایتا در این سفر آقای پزشکیان به روسیه، به امضای آقای پزشکیان و آقای پوتین رسید.

(1) انگیزه های ایران و روسیه برای امضای پیمان 20 ساله بین دو کشور در حال حاضر چیست؟

ایران و روسیه از مارس 2001 در جریان سفر خاتمی رئیس جمهور وقت ایران به مسکو پیمان همکاری 5 ساله امضا کرده بودند در این پیمان قید شده بود که با توافق دو طرف هر پنج سال اعتبار آن تمدید می‌شود بر این اساس پیمان مذکور در سالهای 2006 و 2011 و 2016 و 2021 تمدید اعتبار شد . تا آنکه در جریان سفر آقای رئیسی رئیس جمهور وقت ایران به مسکو در ژانویه 2022 توافق شد دو طرف با توجه به تحولات روز پیمان جدیدی به مدت 20 سال امضا کنند که این پیمان رئوس همکاری های دو کشور را در 20 سال آینده مشخص کند . روند تدوین این پیمان سه سال طول کشید تا سرانجام برای امضا در جریان سفر آقای پزشکیان رئیس جمهور ایران به مسکو در ژانویه 2025 آماده شده است.

(2) این توافق چه تاثیری بر روابط منطقه ای و بین المللی خواهد داشت؟

انتظار می رود این توافق زمینه همکاری‌های دو جانبه بین ایران و روسیه را در امور نظامی، امنیتی، اقتصادی به نحو قابل توجه ای افزایش دهد و این همکاری می تواند در سطح مناطق خاورمیانه ، آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی تاثیرگذار باشد . البته باید منتظر باشیم تا قراردادهایی که بر اساس این پیمان مشترک در آینده امضا می شود در چه موضوع هایی خواهد بود و تا چقدر اجرا می شود. زیرا توافق های متعددی بین ایران و روسیه در سالهای قبل انجام شد اما در اجرا با چالش های جدی روبرو شد.

روزنامه اعتماد در گفت و گوی اختصاصی با حسن بهشتی پور بررسی کرد :

گفت و گوی شرافتمندانه با غرب

مسعود پزشکیان، رییس جمهور کشورمان در یک مصاحبه اختصاصی و مهم با شبکه ان بی سی امریکا، به بررسی تحولات اخیر در عرصه دیپلماسی و سیاست خارجی ایران پرداخت. این مصاحبه در شرایطی انجام شده که دونالد ترامپ در آستانه ورود به کاخ سفید است و همزمان دور دوم رایزنی های تهران با تروییکای اروپایی در روز دوشنبه و سه شنبه انجام شد. رد اتهامات واهی در باب دخالت های ایران در مورد ترور ترامپ، تمایل ایران به مذاکرات شرافتمندانه و مخالفت با هرگونه تنش زایی مشروط بر آنکه حاکمیت و تمامیت ارضی ایران محفوظ بماند از مهم ترین محورهای گفت وگوی ایشان با این شبکه امریکایی بود. گفتنی است پیش از انجام این مصاحبه اختصاصی برخی رسانه های غربی و مشخصا ایالات متحده با استناد به گفت وگوی رییس جمهوری با شبکه امریکایی در باب پیام ایشان گمانه زنی های متفاوتی را مطرح کردند. به ادعای این گروه در شرایطی که خاورمیانه درگیر معادلات پیچیده ای قرار دارد همزمان سایه همکاری های ادعایی نظامی ایران و روسیه، روابط تهران و غرب را در هاله ای از ابهام قرار داده و موضع گیری پزشکیان می تواند سیگنال مهمی باشد که با استناد بدان بتوان استراتژی احتمالی ایران در ارتباط با امریکای تحت رهبری ترامپ را بررسی کرد. به این بهانه روزنامه اعتماد با هدف واکاوی ابعاد و معنای مصاحبه اخیر آقای پزشکیان در شرایطی که رییس جمهور منتخب امریکا در آستانه ورود به کاخ سفید است با حسن بهشتی پور، کارشناس مسائل بین الملل گفت وگو کرده است.

حسن بهشتی پور در رابطه با معرفی نخست‌وزیر جدید لبنان گفت: طبق قانون رییس جمهور باید مسیحی مارونی باشد که توسط پارلمان انتخاب می‌شود. در این مرحله رأی مستقیم مردم شرط نیست. ازاین‌رو می‌شود پیش‌بینی کرد که انتخاب‌ها مطابق با میل برخی گروه‌ها و شخصیت‌ها نباشد، چون قانون مسئولیت انتخاب فردی با دایره وسیعی از امکانات و اختیارات را به رییس جمهور داده است.

ستاره صبح، فائزه صدر: باوجوداینکه پیش‌بینی می‌شد حزب‌الله سهمی در انتخاب نخست‌وزیر دولت جدید داشته باشد، اما رایزنی‌های جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان برای تعیین نخست‌وزیر، نتیجه‌ای غیرمنتظره به دنبال داشت. با توجه به اختیارات گسترده نخست‌وزیر در قانون لبنان، معرفی نواف سلام برای تصدی این پست به دلیل نزدیکی وی به عربستان، آمریکا و فرانسه بحث‌برانگیز است. سلام، پیش‌ازاین به‌عنوان نماینده لبنان در سازمان ملل و شورای امنیت فعالیت کرده بود و هر بار که نام او در عرصه سیاسی لبنان مطرح‌شده، با مخالفت حزب‌الله لبنان و جنبش امل همراه بوده است. او حقوقدان برجسته و رئیس دیوان بین‌المللی دادگستری را در کارنامه خود دارد. ستاره صبح در این رابطه با حسن بهشتی پور، پژوهشگر و کارشناس سیاست خارجی گفت‌وگو داشت که در ادامه می‌خوانید:

مصاحبه حسن بهشتی پور با روزنامه جام جم

دوطرف ایرانی و اروپایی در حال گفت وگو با یکدیگر هستند و نه مذاکره، چراکه هر دو نسبت به عملکرد یکدیگر انتقاداتی دارند و تلاش می کنند به دستور کار مشترکی برای مذاکرات آتی دست یابند.این که این گفت وگوها به موفقیت ختم شود یا خیر، هنوز مشخص نیست. طرف اروپایی به ایران هشدار داده که ممکن است مکانیسم ماشه (بازگرداندن سریع وبی قید وشرط تحریم های سازمان ملل علیه ایران)را فعال کند.درمقابل، ایران نیز هشدارداده که درصورت فعال سازی این مکانیسم، تهران ممکن است به ناچار همکاری خود با آژانس بین المللی انرژی اتمی را قطع کند و حتی از پیمان ان پی تی خارج شود.در حال حاضر، به نظر می رسد که فضای نشست ژنو به گونه ای بوده که هر دو طرف به دنبال رسیدن به راه حلی مشترک هستند تا بتوانند گفت وگوها را به نتیجه برسانند و این موضوع را تا مهر سال آینده که قطعنامه ها می تواند برگردد، ادامه دهند.اروپا در این دور از گفت وگوها ادعاهایی را علیه ایران مطرح کرده است؛ ازجمله صدور پهپاد وموشک به روسیه،مباحث حقوق بشری وهمچنین ادعای بی ثبات سازی خاورمیانه.

حسن بهشتی‌پور در گفت‌وگو با ایسنا درباره نحوه پوشش اخبار آتش‌سوزی‌های گسترده آمریکا در رسانه‌ها هشدار داد که از تفسیرهای غیرحرفه‌ای خودداری و انسانیت را لحاظ کنیم!

حسن بهشتی‌پور ـ کارشناس رسانه ـ در گفت‌وگویی با ایسنا درباره نحوه پوشش اخبار آتش‌سوزی‌های گسترده آمریکا در رسانه‌ها و برخی تفاسیر از این نوع حوادث طبیعی، اظهار کرد: یکی از آسیب‌های جدی‌مان این است که در نوع تلقی‌مان از حوادث و رویدادها اختلافات مبنایی در اکثریت مردم وجود دارد و رسانه‌ها هم بازتاب‌دهنده آنها هستند؛ به عنوان مثال وقتی در جایی سیل و زلزله یا آسیب جدی مثل آتش‌سوزی در جنگل‌ها و شهرها به وجود می‌آید، فراموش کردن انسانیت عواقب بدی بر تحلیل نتایج دارد و باید از چنین تفسیری‌هایی خودداری کنیم.

او نسبت دادن آتش‌سوزی کالیفرنیا با جنایاتی که آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها انجام می‌دهند را حاصل این مثل «گنه کرد در بلخ آهنگری، به شوشتر زدند گردن مسگری» دانست و گفت: شاید عده‌ای از افرادی که درگیر آتش سوزی شده‌اند در تظاهرات علیه این جنایات هم شرکت کرده باشند؛ پس اینکه بیاییم شرایط فعلی را به همه نسبت بدهیم تحلیل عجیبی است. وقتی انسانی بی‌خانمان می‌شود، مسلمان یا غیرمسلمان، ایرانی یا غیرایرانی باید همدردی کنیم. اتفاقا خداوند قانون دیگری دارد و آن اینکه بنی آدم اعضای یکدیگرند که در آفرینش ز یک گوهرند.

حسن بهشتی‌پور، پژوهشگر و تحلیلگر مسائل بین‌المللی، در گفت‌وگو با ایکنا:

بهشتی پور با نادرست خواندن برخی ادعاهای رسانه‌ای غربی‌ها درباره از بین رفتن قدرت منطقه‌ای ایران پس از اتفاقات سوریه، غزه و لبنان و شکل دادن جنگ روانی و تبلیغاتی درباره رسیدن به زمان مناسب برای ضربه به ایران گفت: آنها می‌خواهند ایران بالقوه قدرتمند در منطقه در برابر آنها نباشد اما ایران هنوز مؤلفه‌ها و عناصر قدرت خاص خود را برای گفت‌وگو و مذاکره در حوزه‌های ژئوپلیتیکی، هسته‌ای و منطقه‌ای دارد.

ضمن تحلیل تحولات اخیر منطقه با توجه به آغاز دولت جدید ترامپ در روزهای آتی و نوع بازیگری ایران و دامن زدن رسانه‌های خارجی به موضوع وضعیت خطرناک ایران در آینده پس از تحولات سوریه، گفت: فضاسازی رسانه‌ای، همیشه وجود داشته و رسانه‌ها نیز سوژه‌های خود را از محیط اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور هدف، انتخاب و بخشی از آن را برجسته‌ و بزرگ‌نمایی می‌کنند و برخی دیگر را کوچک می‌انگارند و حتی نادیده می‌گیرند. اینها تکنیک‌های مختلفی است که رسانه‌ها همچنان در طول سال‌های گذشته و در وضعیت‌های متفاوت آن را در پیش گرفتند.

وی با اشاره به پیشرفت فناوری و افزایش روزافزون تأثیرات شبکه‌های اجتماعی، افزود: در گذشته صرفاً رسانه‌هایی محدود و رسمی فعالیت می‌کردند، سپس شبکه‌های ماهواره‌ای به آن افزوده شد و امروز شبکه‌های اجتماعی در حال جایگزینی آنها هستند. در این وضعیت مدیریت افکار عمومی، به جای دولت‌ها در اختیار گردانندگان شبکه‌های اجتماعی است. طبیعتاً برای مقابله با چنین جریانی باید سواد رسانه‌ای در بین افکار عمومی افزایش یابد. سواد رسانه‌ای نیز مبتنی بر این است که اطلاعات کافی در اختیار مخاطب و افکار عمومی قرار گیرد و اعتماد کافی به رسانه‌ها و منابع رسمی ایجاد شود و شکاف‌ها از بین برود؛ این موارد مکمل سواد رسانه‌ای است.