روش تحلیل سیاسی

مواضع سه قدرت اروپایی در شورای حکام درباره ایران می‏‌تواند آثار جبران‏‌ناپذیری بر مذاکرات هسته‌‏ای بر جای بگذارد

هفته جاری، روزهای سرنوشت‌سازی برای پرونده هسته‌ای ایران است. گزارش‌ها حاکی از آن است که دولت‌های غربی از جمله سه کشور اروپایی طرف برجام و آمریکا در حال تدارک قطعنامه‌ای برای محکومیت ایران در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هستند که ایران را به عدم اجرای تعهداتش در چارچوب پادمان متهم می‌کند. این گزارش‌ها با واکنش تند تهران مواجه شده‌است.

شهاب شهسواری خبرنگار گروه بین‌الملل

حسن بهشتی‌پور، کارشناس مسائل هسته‌ای به «هم‌میهن» می‌گوید: «مدیرکل آژانس در گزارش دوره‌ای قبلی خود گفته‌بود که ایران حدود ۲۸۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی در اختیار دارد و در گزارش جدید نیز گفته‌است که ایران ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی در اختیار دارد. این گزارش‌های دوره‌ای عادی است و به صورت مستمر در هر جلسه فصلی شورای حکام، مدیرکل بر اساس مسئولیتی که برای نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران بر عهده او گذاشته‌شده‌است، گزارش‌های خود را در مورد میزان مواد شکافت‌پذیر و فعالیت‌های هسته‌ای ایران به روزرسانی می‌کند.»‌

با توجه به این شرایط و با وجود حساسیت های بالای همزمانی گزارش آژانس با مذاکرات ایران و ایالات متحده، حسن بهشتی پور، کارشناس ارشد سیاست خارجی و تحلیلگر مسائل بین الملل، در گفت‌و‌گو با فرارو به تحلیل این وضعیت پرداخته است:

حسن بهشتی پور به فرارو گفت: «گروسی موظف است هر 3 ماه یکبار گزارشی از اخرین فعالیت های هسته ای ایران بر اساس گزارشهایی که بازرسان آژانس تهیه می کنند به شورای حکام ارائه دهد. شورای حکام، نیز در تاریخ 15 خرداد جلسه ای دارد. گروسی طبق روال، درباره مسائل هسته ای همه کشورهای دنیا گزارش ارائه می دهد . همچنین گزارش را به شکل مکتوب ارائه می دهد. گرچه این گزارش باید محرمانه باشد، اما، این گزارش روی وبسایت آژانس نیز قرار می گیرد. اما چرا روی اخرین گزارش گروسی این همه حساسیت ایجاد شده است؟ اول به این دلیل که گروسی، گزارشی فوق العاده تهیه و اعلام کرده بر اساس قطعنامه ای که در نوامبر سال 2024 در آژانس صادر شده، گزارشی جدید تهیه کرده است. برخی رسانه های غربی که دسترسی هایی به شورای حکام دارند، بخش هایی از این گزارش را برجسته و علیه ایران فضاسازی کرده اند. بنابراین دلیل نخست، ویژه بودن این گزارش است. دلیل دوم که روی آن مانور زیادی داده می شود نزدیک بودن زمان پایان برجام است. اروپایی ها و به طور ویژه آلمان، انگلیس و فرانسه، مترصدند به استناد گزارشی که گروسی تهیه کرده، فضاسازی کنند که ایران ناقض فاحش برجام است و بنابراین باید مکانیسم ماشه فعال شود.»

نگاه تحلیلگر/گفت‌وگوی «نامه‌نیوز» با حسن بهشتی پور

کارشناس مسائل سیاست خارجی گفت: آمریکا باید بپذیرد که زمان به عقب بر نمی گردد، الان فناوری غنی سازی در ایران بومی شده است بنابراین نباید دائم از تعلیق دائمی غنی سازی در ایران صحبت کنند چون اصلا چنین موضوعی در ایران پذیرفته نمی شود.

گروه سیاست - مذاکرات هسته‌ای خیلی پیچیده شده است؛ از یک طرف آمریکایی‌ها طرح پیشنهادی خود را خیلی سخاوتمندانه جلوه می دهند و دائم در رسانه‌ها از مجوز به ایران برای تشکیل کنسرسیوم هسته ای حرف می‌زنند اما همه اینها پوششی برای مخفی کردن یک واقعیت است و آن اینکه طرح آنها مشمول به رسمیت شناختن حق غنی سازی برای ایران نمی شود؛ موضوعی که رهبر انقلاب در سالگرد ارتحال امام به آن اشاره کردند و فرمودند «در قضیه هسته‌ای طرح آمریکا صد در صد ضد ما می‌توانیم است».

هنوز مشخص نیست، جزئیات طرح پیشنهادی آمریکا چیست؟ رهبر انقلاب این طرح را مغایر با موضوع «ما می توانیم» خواندند بنابراین موضوعی در طرح آمریکا وجود دارد که با موضوع «ما می توانیم» تعارض دارد.

نوشته : حسن بهشتی پور

مقدمه:

گزارش رافائل گروسی مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) که به درخواست تروئیکای اروپایی (بریتانیا، فرانسه و آلمان) در جلسه نوامبر ۲۰۲۴ شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیشنهاد شده بود ، پیش از ارائه به شورای حکام آژانس ، منتشر شد . در مطلب پیش رو بر اساس آن بخش هایی که رسانه های غربی از جمله خبرگزاری رویترز منتشر کرده و نیز پاسخ ایران به این گزارش بر اساس بیانیه مشترک وزارت امورخارجه و سازمان انرژی اتمی ایران و بیانیه آقای کاظم غریب آبادی معاون حقوقی و بین الملل وزیر خارجه ایران نوشته شده است. آژانس در گزارش خود بار دیگر نسبت به وجود ذرات اورانیوم با منشاء انسانی در برخی سایت‌های اعلام‌نشده ابراز نگرانی کرده و می‌نویسد: «آژانس نمی‌تواند تضمین دهد که برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز است.» این جمله از لحاظ حقوقی بار سنگینی ندارد، اما از نظر سیاسی، بهانه‌ای به کشورهای غربی می‌دهد تا فشارها را بر ایران تشدید کنند. در ادامه به تحلیل موارد مطرح شده در گزارش آژانس و پاسخ ایران می پردازیم.

حسن بهشتی پور، کارشناس و پژوهشگر سیاست خارجی در گفت و گو با ستاره صبح عنوان کرد:

حسن بهشتی پور انگیزه رییس جمهور آمریکا از اقدامات جدید را اینطور تشریح کرد: ترامپ می خواهد هر چه زودتر پرونده ایران را با توافقی هر چند موقتا و حداقلی جمع کنند و سپس به سراغ مساله اصلی آمریکا یعنی مهار چین برود. واشنگتن رقبای خود را شناسایی کرده است.

ستاره صبح، مریم اسدی برون: یک روزنامه آمریکایی مدعی شد دونالد ترامپ وضع هرگونه تحریم جدید علیه ایران را ممنوع کرده است. تندرو‌ها همواره در خصوص حسن نیت طرف مقابل شک داشتند و می‌پرسیدند: "چرا با آمریکا مذاکره می‌کنیم درحالیکه این کشور در حین مذاکره ایران را تحریم می‌کند؟" از این رو این خبر به یکی از بهانه های مخالفان مذاکره پایان می‌دهد. در این حین سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان نیز واکنش دولت به ایده کنسرسیوم را اعلام کرد و گفت: "ایده کنسرسیوم به هیچ عنوان نمی‌‌تواند جایگزین غنی ‌سازی در داخل ایران شود، اگر طرف‌هایی چنین روندی را ارائه می‌‌کنند ما استقبال می‌ کنیم و برای مشارکت هم مشکلی نداریم، اما چنین ابتکاری نمی‌‌تواند جایگزین غنی‌ سازی شود." در آستانه دور ششم مذاکرات هسته‌ ای ایران و آمریکا، درحالیکه ترامپ در بازی رسانه‌ای آمریکا را منعطفترین طرف مذاکرات نشان می‌دهد، ایران با عقلانیت از توقف گفت‌وگو‌ها پرهیز کرده و اروپا برای صدور قطع‌نامه علیه تهران در شورای حکام آژانس تلاش می‌کند؛ همچنان افکار عمومی در داخل تشنه شنیدن خبر توافقی هستند که فضای خصمانه روابط ایران و غرب را بزداید و کشور را از انزوای بین‌المللی خارج کند. ستاره صبح در گفت‌وگو با حسن بهشتی پور، کارشناس و پژوهشگر سیاست خارجی به بررسی این موضوع پرداخته که در ادامه می‌خوانید: