روش تحلیل سیاسی

نگاه تحلیلگر/ گفت‌وگوی «نامه‌نیوز» با حسن بهشتی پور

تحلیلگر مسائل سیاست خارجی گفت: وقتی آمریکا با ایران به توافق برسد، اجرای این توافق بدون آژانس امکان پذیر نیست چون تنها نهاد جهانی صاحب صلاحیت است که می تواند تأیید کند ایران تعهداتش را انجام داده است.

سایه سنگین آژانس، اسراییل، روسیه و کشورهای منطقه بر مذاکرات ایران و آمریکا

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

گروه سیاست - مذاکرات ایران و آمریکا در سرعتی خارج از انتظار پیش می رود اما در این میان عناصر خارجی هر چند دور میز ننشسته اند اما تلاش می کنند به جهت منافع خودشان تأثیرگذاری لازم را در روند گفتگوها بگذارند. نتانیاهو خیلی صریح گفته جز با پیاده سازی مدل لیبی برای برنامه هسته ای ایران رضایت نمی دهد و اگر هم از طریق مذاکرات به این خواسته نرسد، برای نابودسازی تأسیسات هسته ای ایران از هیچ فرصتی دریغ نخواهد کرد.

کشورهای منطقه از عربستان و امارات گرفته تا عمان، قطر و ترکیه برعکس زمان برجام، از شکل گیری توافق بین ایران و آمریکا استقبال می کنند و حتی حاضرند در چانه زنی های دیپلماتیک نیز ایفاگر نقش میانجی باشند. عنصر دیگر روسیه است، بر کسی پوشیده نیست که روس ها از توافق برجام دلخوشی نداشتند و وقتی هم ترامپ از آن خارج شد، برای احیای دوباره این توافق به رغم تلاشهای ظاهری، نقش تخریبی ایفا کردند. نمونه روشن آن زمانی بود که در زمستان 1400 و تابستان 1401 ایران و غرب در آستانه توافق بر سر احیای برجام بودند اما روس ها هر بار با ترفندی همه تلاش های دیپلماتیک انجام شده را نقش برآب کردند.

عنصر آخر آژانس بین المللی انرژی هسته ای است که هر چند کشور نیست اما اصلی‌ترین مرجع فنی و کارشناسی در موضوع هسته ای به حساب می آید. اخیرا گروسی اعلام کرده «بدون نظارت آژانس، توافق ایران و آمریکا فقط یک تکه کاغذ است». حال این سئوال مطرح است که هر کدام از بازیگران یادشده از چه میزان قدرت تأثیرگذاری بر روند مذاکرات برخوردارند؟

حسن بهشتی ‌پور، تحلیلگر مسائل بین الملل گفت: هر چقدر کار جلوتر برود، طبعا اختلاف نظرها جدی تر شده و مذاکره با پیچیدگی بیشتری دنبال خواهد شد.

حسن بهشتی ‌پور، کارشناس ارشد حوزه سیاست خارجی در رابطه با پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکا و گمانه زنی هایی که درباره این رخداد مهم مطرح می شود، اظهار داشت: وقتی نشست اول به نشست دوم و نشست دوم به نشست سوم منتهی شد، می توان گفت ایران و آمریکا با جدیت گفتگو می کنند و هر دو کشور با این نیت مذاکرات را شروع کردند که «توافق» محقق شود. بنابراین می توان امید داشت، مقدمات کمرنگ شدن بحران فراهم خواهد شد.

وقتی دو طرف به این تصمیم می رسند که مذاکره در سطح کارشناسی و فنی پیگیری شود، موید این است که مذاکره کنندگان به فهم مشترک درباره موضوع های اختلافی رسیده اند البته، این به خودیِ خود کافی نیست و لازم است، ایران و آمریکا در کلیات هم به تفاهم برسند. وی در همین زمینه افزود: هر چقدر کار جلوتر برود، طبعا اختلاف نظرها جدی تر شده و مذاکره با پیچیدگی بیشتری دنبال خواهد شد. به هرحال معلوم است، دو کشور مثلا در مورد میزان بُرد موشکی، فعالیت های منطقه ای ایران و برخی مسائل دیگر اختلاف های بسیار جدی دارند تا «توافق» هدفی دشوار قلمداد شود.

احتمالات پرونده هسته ای ایران در گفت وگو با حسن بهشتی‌پور: اگر مکانیسم ماشه فعال شود سنگ بزرگی در مسیر توافق انداخته خواهد شد

‌ سه‌شنبه ۰۹ / ۰۲ /۱۴۰۴

شفقنا آینده- یک کارشناس ارشد مسائل هسته ای ایران می گوید: سه دور مذاکراتی که برگزار شده است مشخص است که دو طرف اراده کافی برای رسیدن به توافق را دارند فقط باید نشان دهند که اراده گرفتن تصمیمات سخت را هم دارند. برای رسیدن به توافق دو طرف باید به سمت هم حرکت کنند اینکه یک طرف بگوید هر چه من می گویم یا طرف مقابل چنین نظری داشته باشد خوب مشخص است که توافق شکل نمی گیرد. دو طرف باید به سمت هم حرکت کنند تا اینکه به یک تفاهم برسند، حالا در این موضوع خاص به نظر می رسد همه چیز مهیا است که دو طرف به یک دستور کار معینی برسند و همینقدر که دو طرف نشان می دهند اراده کافی برای رسیدن به توافق را دارند، خود یک پیشرفت است؛ یعنی مذاکره نمی کنند برای مذاکره بلکه واقعا در حال مذاکره هستند که به یک توافقی برسند.

حسن بهشتی پور در گفت وگو با خبرنگار شفقنا آینده در پاسخ به این سوال که با توجه به برگزاری سه دور از مذاکرات پرونده هسته ای ایران چه اندازه احتمال رسیدن به توافق وجود دارد اظهار داشت: وقتی دو طرف گفته می شود وارد بخش فنی شده اند یعنی در کلیات به توافق رسیده اند که وارد جزییات شده اند لذا بخش فنی یعنی بخش جزییات که اتفاقا خیلی از مشکلات در همین جزییات است چون معمولا طرف ها در کلیات زودتر به توافق می رسند و وقتی وارد جزییات می شوند آنجاست که طولانی و زمان بر می شود.

نویسنده: حسن بهشتی‌پور

در شرایطی که موضع گیری های ضدونقیض از واشنگتن به گوش می رسد، دور سوم رایزنی‌های سیاسی و فنی میان هیئت‌های نمایندگی ایران و آمریکا در مسقط برگزار شد. در این یادداشت تلاش شده است به موضوعات فنی اصلی گفت‌وگوی دو طرف پرداخته شود. باید توجه داشت که تعهدات گام‌به‌گام و سرمایه‌گذاری بلندمدت آمریکا در پروژه‌های ایران می‌تواند هزینه خروج از توافق را برای این کشور افزایش دهد.

عبور از کلیات و ورود به جزئیات

هیئت‌های مذاکره‌کننده ایران و آمریکا از مباحث کلی عبور کرده و به موضوعات فنی مانند میزان غنی‌سازی اورانیوم و سرنوشت ذخایر مازاد پرداخته‌اند. باید توجه داشت که ادعای برچیده شدن کامل برنامه غنی‌سازی ایران بیشتر جنبه رسانه‌ای دارد و خط قرمز ایران محسوب می‌شود. با این حال، ایران آماده مذاکره درباره درصد غنی‌سازی (مانند ۳.۶۷ درصد یا کمی بیشتر) است.

نویسنده حسن بهشتی‌پور | کارشناس مسائل بین‌الملل جام جم آنلاین

منابع خبری متعدد از‌جمله نیویورک‌تایمز و سی‌ان‌ان، از بروز مشکلاتی در مذاکرات هسته‌ای خبر داده‌اند.ظاهرا طرح موضوعات جدید ازجمله برنامه موشکی ایران و انتقال غنی‌سازی به خارج از کشور،موانعی جدی ایجاد کرده است.این دو مسأله به‌عنوان خطوط قرمز ایران مطرح شده‌ ومشخص نیست که آیا این ادعاهاصحت داردیا خیر.

با وجود این چالش‌ها، دور بعدی مذاکرات برنامه‌ریزی شده و ایران پیشنهادهایی را به طرف مقابل ارائه کرده است. پیشنهاد اصلی ایران تمرکز بر توافق موقت در مورد موضوعات ساده‌تر و ایجاد مبنایی برای پیشرفت به مراحل بعدی است. با این‌حال، طرف آمریکایی نیاز به زمان برای بررسی این پیشنهادها داشته و به نظر می‌رسد که یک یا دو هفته برای این منظور در‌نظر گرفته شده است. این اختلاف ‌نظر بر سر زمان‌بندی مذاکرات نیز قابل توجه است. در حالی‌که شنبه صحبت از یک هفته برای بررسی پیشنهادها بود، یکشنبه این زمان به دو هفته افزایش یافت. این تأخیر می‌تواند نشانه‌ای از تردید یا تلاش برای خرید زمان از سوی آمریکایی‌ها باشد. در واقع، این طولانی‌تر شدن زمان بررسی پیشنهادهای ایران با اظهارات قبلی دونالد ترامپ مبنی بر حل مسأله هسته‌ای پیچیده ایران در عرض دو ماه در تعارض است. به‌هر‌حال طرف ایرانی اهداف خود را به خوبی می‌داند؛ پایان دادن به تحریم‌ها در ازای تضمین عدم پیگیری سلاح هسته‌ای. با این‌حال، پرسش اساسی این است که آیا طرف آمریکایی حاضر به اتخاذ تصمیمات سخت و جدی برای دستیابی به توافق بوده یا صرفا به‌دنبال اعمال فشار بیشتر بر ایران است.با وجود این ابهامات، به‌نظر می‌رسد که هر دو طرف اراده کافی برای دستیابی به توافق دارند و به خاطر پیچیدگی و گستردگی موضوعات مورد بحث، فرآیند مذاکره نیازمند زمان و صبر است. بعید به نظر می‌رسد که آمریکایی‌ها به‌دنبال اعمال تحریم‌های جدید باشند، زیرا گزینه‌های تحریمی محدود شده‌اند و تحریمی باقی نمانده که علیه ایران اعمال نشده باشد. اقدام نظامی نیز با توجه به پیامدهای آن، احتمال کمی دارد و بیشتر مورد حمایت رژیم‌صهیونیستی است.