روش تحلیل سیاسی

مصاحبه مجمع گفتگوی تهران با حسن بهشتی‌پور تحلیلگر‌ مسائل بین الملل و هسته‌ای

چهارشنبه 24 ارديبهشت 1404 https://tehrandf.com/Post/9

مذاکرات هسته‌ای ایران، در میانه پیچیدگی‌های ژئوپلیتیک و فشارهای داخلی و خارجی، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. با پیشرفت گفت‌وگوهای غیرمستقیم در مسقط و تحرکات دیپلماتیک منطقه‌ای، پرسش‌هایی درباره تأثیرات توافق احتمالی بر امنیت منطقه، روابط با همسایگان، و اقتصاد ایران مطرح شده است. آیا توافق هسته‌ای می‌تواند به ثبات خاورمیانه و گشایش در روابط تهران با کشورهای خلیج فارس منجر شود؟ چه موانعی، از تندروی‌های داخلی تا کارشکنی‌های اسرائیل، این مسیر را تهدید می‌کند؟ حسن بهشتی‌پور، تحلیلگر مسائل بین‌الملل و هسته‌ای، در این گفت‌وگو به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهد. او با نگاهی واقع‌بینانه، ضمن تأکید بر ضرورت تعامل با نظم بین‌المللی، توافق را کاتالیزوری برای حل مشکلات اقتصادی و تقویت دیپلماسی منطقه‌ای می‌داند. بهشتی‌پور هشدار می‌دهد که تندروی‌های داخلی و مواضع غیرسازنده برخی مقامات، در کنار فشارهای خارجی به‌ویژه از سوی اسرائیل، می‌توانند مذاکرات را به بن‌بست بکشانند. این گفت‌وگو، با تحلیل عمیق چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌رو، نقشه‌ای برای دستیابی به توافقی پایدار و تأثیر آن بر آینده ایران ترسیم می‌کند.

جسن بهشتی‌پور تحلیلگر مسائل بین المللی در گفت‌وگو با ایلنا مطرح کرد؛ روابط ایران با امارات یا عربستان تحت تأثیر روابط ایران با آمریکا خواهد بود. اگر مذاکرات به نتیجه برسد، بهبود روابط ما با کشورهای منطقه نیز مثبت خواهد بود و اگر به بن‌بست برسد، قطعاً تأثیر منفی بر روابط ما با امارات و عربستان خواهد داشت.

بهشتی پور در رابطه با ارزیابی خود از دور چهارم مذاکرات و استمرار این گفت‌وگوها با وجود اظهارات ضد و نقیض مقامات آمریکایی‌، تصریح کرد: همیشه آنچه در رسانه‌ها مطرح می‌شود با آنچه در مذاکرات وجود دارد، منطبق نیست. این‌ها می‌توانند در رسانه‌ها برای فضاسازی و ایجاد فشار بر مذاکره‌کنندگان یک ‌سری حرف‌ها را مطرح کنند. برخی از اظهارات در رسانه‌ها ممکن است تنها برای امتیاز بیشتر باشد، اما واقعیت آن است که در مذاکرات موضوعات اصلی مطرح می‌شود و این موارد می‌تواند ملاکی برای تحلیل باشد. در رسانه‌ها ادعاهای زیادی مطرح می‌شود و همواره تناقضاتی وجود دارد. به عنوان مثال، امروز یک چیز گفته می‌شود و فردا چیزی کاملاً متفاوت بیان می‌شود. برداشت من این است که این مسائل جنبه‌های تبلیغاتی و رسانه‌ای دارند. قطعاً اگر در مذاکرات گفته می‌شد که باید ایران کل صنعت هسته‌ای را تعطیل کند، مطمئناً مذاکرات به بن‌بست می‌رسید و اصولاً ادامه پیدا نمی‌کرد. ادامه مذاکرات نشان می‌دهد که چنین مواردی مطرح نشده است.

حسن بهشتی پور در گفت و گو با باشگاه خبرنگاران جوان مطرح کرد:

برای بهتر شدن مواضع و حل شدن مشکلات چندین دور دیگر مذاکرات باید برگزار شود.

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محمدحسین نیک‌خوی متین - حسن بهشتی پور کارشناس مسائل بین الملل در گفت‌و‌گو با باشگاه خبرنگاران جوان در ارتباط با آخرین دور از مذاکرات ایران و آمریکا اظهار کرد: در این مذاکرات در مورد جزئیات اختلاف نظر زیاد هست. اما احساس می‌کنم که برای بهتر شدن مواضع و حل شدن مشکلات چندین دور دیگر مذاکرات باید برگزار شود.

فکر می‌کنم که توافق به صورت موقتی خواهد بود و برای آن که رفع اختلافات نیاز به زمان دارد. هر دو طرف برای توافق اراده دارند، اما باید بیشتر به یکدیگر نزدیک شوند، برای آن که برای رسیدن به هر نوع توافقی باید دو طرف برای نزدیک شدن تلاش کنند و خطوط قرمز همدیگر را به رسمیت بشناسند.

حسن بهشتی‌پور، در گفت‌وگو با «فرهیختگان» مطرح کرد

حسن بهشتی‌پور، تحلیلگر مسائل بین‌المللی با تأکید بر تمایز میان مواضع رسانه‌ای و مذاکراتی طرف آمریکا، معتقد است سخنان تند مقامات آمریکایی مانند ویتکاف اغلب برای مصرف داخلی و جلب نظر لابی‌های سیاسی است، نه بازتاب واقعی مذاکرات. بهشتی‌پور طرح کنسرسیوم هسته‌ای را پیشنهادی قدیمی اما قابل ‌اجرا می‌داند که می‌تواند با مشارکت کشور‌های منطقه، هم غنی‌سازی ایران را حفظ کند و هم نگرانی‌های بین‌المللی را کاهش دهد. او بر لزوم اطلاع‌رسانی دقیق و پرهیز از جنجال‌های رسانه‌ای برای پیشبرد دیپلماسی تأکید دارد. در ادامه متن کامل گفت‌وگوی «فرهیختگان» با وی را از نظر می‌گذرانید.

دو طرف هنوز به بن‌بست نرسیده‌اند

حسن بهشتی‌پور با اشاره به اینکه گفته شده این مذاکرات سخت بوده، ولی در عین حال مفید، گفت: «این از نظر اصطلاح سیاسی یعنی اینکه به‌هرحال دو طرف مواضع خودشان را حفظ کرده‌اند. وقتی می‌گویند «سخت» یعنی دو طرف پای مواضع خودشان ایستاده‌اند، ولی وقتی می‌گویند «مفید بوده»، یعنی اینکه به بن‌بست نرسیده‌اند، بلکه امیدی هست که بتوانند بعد‌ها گفت‌وگو را درباره موضوعات مورد اختلاف ادامه دهند. و چون تاریخ مشخص نکرده‌اند، ارجاع داده‌اند به آقای وزیر خارجه عمان که به‌اصطلاح دور بعدی را مشخص کند. به نظرم چون وارد جزئیات شده‌اند، طبیعی است که اختلاف نظر وجود داشته باشد. اما این حرف‌های آقای ویتکاف متأسفانه در ایران، البته فقط در ایران نیست، کلاً سرخط خبر‌ها در کل دنیا بود. یعنی خبرگزاری‌های مختلف سعی کردند منعکس کنند. منتها من می‌خواهم بگویم ما باید به مخاطبمان درست اطلاع‌رسانی کنیم. یعنی اطلاع‌رسانی درست، به نظر من این است که این حرف‌های ویتکاف، حرف‌های رسانه‌ای است، بهره‌برداری رسانه‌ای می‌خواهد کند، موضعش را در واقع بالا می‌گیرد، که صد را بگیرد تا طرف به ۸۰ راضی بشود.

اختصاصی برای روزنامه قدس

نوشته حسن بهشتی‌پور، تحلیلگر مسائل بین‌الملل

مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا در مسقط روز یکشنبه ۲۱ اردیبهشت برگزار شد، به نظر می‌رسد هدف اصلی دور چهارم تعیین دستور کار برای مذاکرات آتی بود.

در حال حاضر، دو طرف هنوز پس از سه دور گفت‌وگوی غیرمستقیم بر سر یک دستور کار مشخص توافق نکرده‌اند و فعلاً در این دور از مذاکرات تمرکز روی مسائل فنی است.

از نگاه آمریکایی‌ها مسائل فنی شامل موضوعاتی مانند سطح غنی‌سازی اورانیوم، سرنوشت اورانیوم غنی شده موجود در ایران (از جمله رقیق‌سازی، نگهداری در بانک‌های غنی‌سازی تحت نظارت آژانس یا انتقال به خارج از کشور) و وضعیت سانتریفیوژهای پیشرفته ایران می‌شود. از دیدگاه ایران، مهم‌ترین موضوع، چگونگی لغو تحریم‌ها و ارائه تضمین‌هایی برای جلوگیری از بازگشت تحریم‌ها در آینده به ویژه به بهانه‌های غیرهسته‌ای است. این موضوعات پیچیده و زمانبر هستند. پیشنهاد ایران، که ظاهراً یک توافق موقت است، می‌تواند راه حلی برای پیشبرد مذاکرات باشد.

حسن بهشتی پور در روزنامه آرمان امروز نوشت:

تعویق مذاکرات روز شنبه، شائبه هایی را در ذهن ایجاد کرد اما آن چه مشخص و مسلم است این مورد بوده که تعویق مذاکرات به معنای پایان مذاکرات نیست. مذاکره از سوی مقامات ایرانی یک اصل است، زیرا هدف آن پیگیری راه‌حل دیپلماتیک برای پایان‌دادن به تحریم‌های ناعادلانه‌ای است که علیه ملت ایران اعمال شده است.

هیچ راه‌حل دیگری جز مذاکره برای رفع تحریم‌ها وجود ندارد. البته می‌توان با تمرکز بر اقتصاد داخلی و انجام اصلاحات، اثر تحریم‌ها را کاهش داد یا بی‌اثر کرد، اما واقعیت این است که برای داشتن روابط بین‌المللی، صادرات، واردات، جذب سرمایه‌گذاری خارجی، رفع تحریم‌های ناعادلانه ضروری است و برای این هدف باید تلاش کرد. بنابراین، نباید به مردم این‌گونه القا شود که برگزارنشدن یک جلسه در تاریخ تعیین‌شده به معنای فروپاشی روند مذاکرات است. به نظر من، مذاکرات ادامه خواهد یافت.

باید توجه داشت که مذاکراتی به نتیجه می‌رسد که دو طرف به سمت هم حرکت کنند. اینکه ما فکر کنیم طرف آمریکایی هرچه می گوید ایران می‌پذیرد و یا بالعکس، خیال باطلی است؛ لذا دو طرف به سمت هم حرکت می‌کنند تا به نقطه مشترکی برسند و در آن نقطه مشترک خطوط مشترک یکدیگر رعایت می شود. در این صورت می‌تواند توافقی شکل گیرد.

امروز شرایط با سال های قبل متفاوت است. برای مثال، کشورهای منطقه از عربستان و امارات گرفته تا عمان، قطر و ترکیه برعکس زمان برجام، از شکل گیری توافق بین ایران و آمریکا استقبال می کنند و حتی حاضرند در چانه زنی های دیپلماتیک نیز ایفاگر نقش میانجی باشند.

در چنین شرایطی عبور تیم‌های مذاکره‌کننده ایران و امریکا از کلیات و ورود به جزییات، اگرچه با چالش‌هایی مانند میزان غنی‌سازی و سرنوشت ذخایر اورانیوم همراه است اما پیشنهادهای مرحله‌ای، سرمایه‌گذاری امریکا در پروژه‌های بلندمدت و ساختار گام ‌به ‌گام تعهدات می‌تواند هزینه خروج احتمالی واشنگتن از توافق را به‌شدت کاهش دهد که شمایل این جزئیات را در دور چهارم خواهیم دید.

روزنامه اعتماد با حسن بهشتی‌پور ، پژوهشگر مسائل بین‌الملل گفت‌وگو کرده است.

برکناری آقای مایک والتز، مشاور امنیت ملی دونالد ترامپ، بیش از آنکه به ایران مرتبط باشد، به مسائل داخلی کاخ سفید بازمی‌گردد. درحالی که برخی رسانه‌ها، ازجمله واشنگتن‌پست و بی‌بی‌سی، به‌شدت بر نقش ایران در این برکناری تاکید دارند، واقعیت چیز دیگری است. کاخ سفید نیز صراحتا اعلام کرده که این تغییر ارتباطی با ایران نداشته است. مساله اصلی به یک خطای بزرگ برمی‌گردد: والتز به‌اشتباه یکی از خبرنگاران را به یک گروه خصوصی در پیام‌رسان سیگنال دعوت کرده بود؛ گروهی که شامل مشاوران ارشد نظامی امریکا و محلی برای تبادل اطلاعات امنیتی بود. این اشتباه به‌شدت جایگاه مشاور پیشین امنیت ملی را زیر سوال برد.

از همان ابتدا هم این جایگاه برای شخصی با سابقه‌ و چهره‌ای چون مایک والتز مناسب نبود. انتخاب چنین فردی از سوی ترامپ نشان‌دهنده‌ نوع نگاه او به جایگاه‌های حساس امنیتی است.

نکته قابل تأمل درباره روبیو، مواضع بسیار تند او نسبت به ایران است. او نه یهودی است و نه صهیونیست، اما در عمل، حتی از بسیاری از چهره‌های صهیونیست نیز مواضع تندتری علیه ایران اتخاذ کرده است. همزمان سوابقش نیز به‌خوبی نشان می‌دهد که همواره در کنار چهره‌های شناخته‌شده جریان‌های افراطی طرفدار اسراییل در امریکا قرار داشته و حمایت همه‌جانبه‌ای از آنها داشته است.

از منظر تاثیر بر روند مذاکرات، می‌توان گفت که برکناری والتز به نفع ایران تمام شده است. هرچند این تغییر ارتباطی مستقیم با پرونده ایران ندارد، اما خروج یکی از مخالفان جدی دیپلماسی با تهران از حلقه تصمیم‌سازی کاخ سفید، می‌تواند فضای تنفسی بیشتری برای ادامه گفت‌وگوها فراهم کند.

حسن بهشتی پور در گفت‌و‌گو با فرارو تحلیل کرد:

مسئله درگیری نظامی بین ایران و آمریکا و رفتن کشور‌ها به سمت جنگ را بیشتر «جنگ در چارچوب رسانه» میبینم. در عالم واقع، احتمال این که ترامپ به سمت جنگ حرکت کند بسیار کم است و بیشتر اسرائیلی‌ها و شخص نتانیاهو به سمت جنگ و درگیری تمایل دارد و بقای حاکمیت خود را نیز در افزایش تنش‌های منطقه‌ای و درگیری مستقیم خود با ایران یا درگیری ایران و آمریکا می‌بیند.

فرارو- تعویق مذاکرات ایران و آمریکا که با تمرکز بر مسائل هسته‌ای ایران به واسطه گری عمان در جریان بود با واکنش‌هایی همراه شده است. اگرچه گمانه زنی‌ها در این خصوص متعدد است، اما برخی کارشناسان معتقدند آن چه مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، درباره غنی سازی ایران گفته می‌تواند نشانه‌ای از شکاف‌ها درون جریان‌های سیاسی آمریکا در خصوص مسائل با ایران باشد.

به گزارش فرارو، مارکو روبیو گفته است ایران باید غنی‌سازی اورانیوم، ساخت موشک‌های دوربرد و حمایت از شبه نظامیان منطقه‌ای را متوقف کند. همچنین او مدعی شده ایران باید بازرسی‌های هسته‌ای، حتی بازرسی‌های آمریکایی‌ها، را بپذیرد.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران نیز اعلام کرده که ایران حق دارد از چرخه کامل سوخت هسته‌ای برخوردار باشد. حسن بهشتی پور، کارشناس ارشد سیاست خارجی و تحلیلگر مسائل بین الملل، در گفت‌و‌گو با فرارو به تحلیل این وضعیت پرداخته است:

حسن بهشتی‌پور در گفت‌وگو با ایرنا:

تهران-ایرنا- یک تحلیلگر روابط بین‌الملل و کارشناس مسائل هسته‌ای گفت: تهدیدها و تحریم‌ها نباید ما را به این نتیجه برساند که مذاکرات به بن‌بست رسیده یا فرو خواهد پاشید. از نظر من، مذاکره از سوی مقامات ایرانی یک اصل است، زیرا هدف آن پیگیری راه‌حل دیپلماتیک برای پایان‌دادن به تحریم‌های ناعادلانه‌ای است که علیه ملت ایران اعمال شده است.

به گزارش خبرنگار سیاست خارجی ایرنا، تنش‌های لفظی میان ایران و ایالات متحده پس از سومین دور مذاکرات غیرمستقیم در مسقط شدت گرفته است. «عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران، در واکنش به اظهارات همتای آمریکایی خود، «مارکو روبیو» تأکید کرد که ایران به‌عنوان امضاکننده معاهده NPT حق کامل برای داشتن چرخه سوخت هسته‌ای دارد و لفاظی‌های تحریک‌آمیز آمریکا تنها شانس موفقیت مذاکرات را تضعیف می‌کند. عراقچی همچنین با اشاره به تعویق دور چهارم مذاکرات به دلایل لجستیکی، اعلام کرد که این تصمیم سه‌جانبه بوده و مذاکرات صرفاً بر موضوع هسته‌ای متمرکز است، نه مسائل دیگر. این موضع نشان‌دهنده تلاش ایران برای حفظ موضع دفاعی و تأکید بر حقوق هسته‌ای خود در برابر فشارهای آمریکا است.

کارشناس مسائل بین الملل گفت: رژیم اسرائیل از ابتدا مخالف هر نوع توافقی میان ایران و آمریکا بوده و هست.

«حسن بهشتی پور» در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به سنگ اندازی های رژیم صهیونیستی در روند مذاکرات غیر مستقیم میان ایران و امریکا، اظهار داشت: ایجاد اخلال توسط رژیم صهیونیستی در مسائل مربوط به ایران موضوع جدیدی نیست. رژیم اسرائیل از ابتدا مخالف هر نوع توافقی میان ایران و آمریکا بوده و است.همانگونه که مخالف صددر صد برجام بوده و تلاش میگرد برجام به شکست بیانجامد.

در حال حاضر رژیم صهیونیستی به دنبال درگیری با ایران و خواهان نابودی تاسیسات هسته ای ایران است که البته خواسته آنها هرگز محقق نخواهد شد.

موضوع دومی که این رژیم مطرح می‌کند موضوع جنگ است و به صراحت اعلام می‌کند که تابع آمریکا نیست و تعبیر «اقمار» را برای خود استفاده می‌کند. درحالی‌که خود نتانیاهو هم می‌داند بدون حمایت آمریکا نمی تواند به ایران حمله کند. اسرائیل از همه جانبه به لحاظ تسلیحاتی و لجستیکی و امنیتی مورد حمایت آمریکاست.

بهشتی پور با بیان اینکه نتانیاهو می خواهد با جنگ تداوم دولت خود را داشته باشد، تصریح کرد: نتانیاهو به خوبی می داند که با پایان جنگ در غزه و برقراری صلح، دادگاه رسیدگی به جنایات و تخلفات نتانیاهو و دولتش آغاز خواهد شد و مجبور به کناره گیری خواهد شد.

نگاه تحلیلگر/ گفت‌وگوی «نامه‌نیوز» با حسن بهشتی پور

تحلیلگر مسائل سیاست خارجی گفت: وقتی آمریکا با ایران به توافق برسد، اجرای این توافق بدون آژانس امکان پذیر نیست چون تنها نهاد جهانی صاحب صلاحیت است که می تواند تأیید کند ایران تعهداتش را انجام داده است.

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

گروه سیاست - مذاکرات ایران و آمریکا در سرعتی خارج از انتظار پیش می رود اما در این میان عناصر خارجی هر چند دور میز ننشسته اند اما تلاش می کنند به جهت منافع خودشان تأثیرگذاری لازم را در روند گفتگوها بگذارند. نتانیاهو خیلی صریح گفته جز با پیاده سازی مدل لیبی برای برنامه هسته ای ایران رضایت نمی دهد و اگر هم از طریق مذاکرات به این خواسته نرسد، برای نابودسازی تأسیسات هسته ای ایران از هیچ فرصتی دریغ نخواهد کرد.

کشورهای منطقه از عربستان و امارات گرفته تا عمان، قطر و ترکیه برعکس زمان برجام، از شکل گیری توافق بین ایران و آمریکا استقبال می کنند و حتی حاضرند در چانه زنی های دیپلماتیک نیز ایفاگر نقش میانجی باشند. عنصر دیگر روسیه است، بر کسی پوشیده نیست که روس ها از توافق برجام دلخوشی نداشتند و وقتی هم ترامپ از آن خارج شد، برای احیای دوباره این توافق به رغم تلاشهای ظاهری، نقش تخریبی ایفا کردند. نمونه روشن آن زمانی بود که در زمستان 1400 و تابستان 1401 ایران و غرب در آستانه توافق بر سر احیای برجام بودند اما روس ها هر بار با ترفندی همه تلاش های دیپلماتیک انجام شده را نقش برآب کردند.

عنصر آخر آژانس بین المللی انرژی هسته ای است که هر چند کشور نیست اما اصلی‌ترین مرجع فنی و کارشناسی در موضوع هسته ای به حساب می آید. اخیرا گروسی اعلام کرده «بدون نظارت آژانس، توافق ایران و آمریکا فقط یک تکه کاغذ است». حال این سئوال مطرح است که هر کدام از بازیگران یادشده از چه میزان قدرت تأثیرگذاری بر روند مذاکرات برخوردارند؟

بهشتی‌پور در گفت‌وگو با ایلنا: برای تضمین اجرای توافق باید اقدام در برابر اقدام انجام شود

کارشناس حوزه سیاست خارجی گفت: در این گفت‌وگوها و مذاکرات بحث این است که یک چیزی بدهیم و چیزی بگیریم. منتها مهم این است که آن چیزی که داده می‌شود و داده‌ها و ستاده‌ها باید همگن باشد. بنابراین فکر می‌کنم که طرف اروپایی اگر عاقل باشد، حتماً می‌رود به سمت اینکه یک تعادلی بین داده و ستاده به وجود بیاورد و یک سهمی هم برای خود در نظر بگیرد و بتواند وارد بازار ایران بشود.

حسن بهشتی‌پور کارشناس ارشد روابط بین‌الملل در گفت‌وگو با ایلنا، در رابطه با کارشکنی‌های مثلث مخالفان توافق ایران و آمریکا که سه ضلع آن اروپا، دموکرات‌ها و رژیم صهیونیستی هستند و نقش آنها در مذاکرات موسوم به روند مسقط ایفا خواهند کرد، تصریح کرد: اولا که این سه ضلع را شما همین‌طور ساختید؛ مبنا ندارد. یعنی به این معنا که مخالفتی که فرانسه کرده با اصل گفت‌وگو و مذاکره و توافق با ایران نیست، بلکه سهم‌هایی می‌خواهد و می‌گوید ما را فراموش نکنید. چون فرانسه الان در روند مذاکرات نیست، می‌خواهد تاکید کند که این نبودن ما به معنای این نیست که ما تأثیرگذار نیستیم. ما می‌توانیم مثلاً مکانیزم ماشه را فعال کنیم. این فعال کردن مکانیزم ماشه به معنای بازگشت قطعنامه‌ها و مشکلات جدید است. بنابراین اینجا بحث موضع‌گیری وزیر خارجه فرانسه، سهم‌خواهی است، یعنی ایران باید این گفت‌وگوها را همچنان با طرف اروپایی ادامه دهد. آقای عراقچی هم اعلام کرد ما حاضر به گفت‌وگو و مذاکره هستیم، آن‌ها تعلل کردند.

نگاه تحلیلگر/ گفت‌وگوی «نامه‌نیوز» با حسن بهشتی پور

تحلیلگر مسائل سیاست خارجی گفت: وقتی آمریکا با ایران به توافق برسد، اجرای این توافق بدون آژانس امکان پذیر نیست چون تنها نهاد جهانی صاحب صلاحیت است که می تواند تأیید کند ایران تعهداتش را انجام داده است.

سایه سنگین آژانس، اسراییل، روسیه و کشورهای منطقه بر مذاکرات ایران و آمریکا

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

گروه سیاست - مذاکرات ایران و آمریکا در سرعتی خارج از انتظار پیش می رود اما در این میان عناصر خارجی هر چند دور میز ننشسته اند اما تلاش می کنند به جهت منافع خودشان تأثیرگذاری لازم را در روند گفتگوها بگذارند. نتانیاهو خیلی صریح گفته جز با پیاده سازی مدل لیبی برای برنامه هسته ای ایران رضایت نمی دهد و اگر هم از طریق مذاکرات به این خواسته نرسد، برای نابودسازی تأسیسات هسته ای ایران از هیچ فرصتی دریغ نخواهد کرد.

کشورهای منطقه از عربستان و امارات گرفته تا عمان، قطر و ترکیه برعکس زمان برجام، از شکل گیری توافق بین ایران و آمریکا استقبال می کنند و حتی حاضرند در چانه زنی های دیپلماتیک نیز ایفاگر نقش میانجی باشند. عنصر دیگر روسیه است، بر کسی پوشیده نیست که روس ها از توافق برجام دلخوشی نداشتند و وقتی هم ترامپ از آن خارج شد، برای احیای دوباره این توافق به رغم تلاشهای ظاهری، نقش تخریبی ایفا کردند. نمونه روشن آن زمانی بود که در زمستان 1400 و تابستان 1401 ایران و غرب در آستانه توافق بر سر احیای برجام بودند اما روس ها هر بار با ترفندی همه تلاش های دیپلماتیک انجام شده را نقش برآب کردند.

عنصر آخر آژانس بین المللی انرژی هسته ای است که هر چند کشور نیست اما اصلی‌ترین مرجع فنی و کارشناسی در موضوع هسته ای به حساب می آید. اخیرا گروسی اعلام کرده «بدون نظارت آژانس، توافق ایران و آمریکا فقط یک تکه کاغذ است». حال این سئوال مطرح است که هر کدام از بازیگران یادشده از چه میزان قدرت تأثیرگذاری بر روند مذاکرات برخوردارند؟

نویسنده: حسن بهشتی‌پور

در شرایطی که موضع گیری های ضدونقیض از واشنگتن به گوش می رسد، دور سوم رایزنی‌های سیاسی و فنی میان هیئت‌های نمایندگی ایران و آمریکا در مسقط برگزار شد. در این یادداشت تلاش شده است به موضوعات فنی اصلی گفت‌وگوی دو طرف پرداخته شود. باید توجه داشت که تعهدات گام‌به‌گام و سرمایه‌گذاری بلندمدت آمریکا در پروژه‌های ایران می‌تواند هزینه خروج از توافق را برای این کشور افزایش دهد.

عبور از کلیات و ورود به جزئیات

هیئت‌های مذاکره‌کننده ایران و آمریکا از مباحث کلی عبور کرده و به موضوعات فنی مانند میزان غنی‌سازی اورانیوم و سرنوشت ذخایر مازاد پرداخته‌اند. باید توجه داشت که ادعای برچیده شدن کامل برنامه غنی‌سازی ایران بیشتر جنبه رسانه‌ای دارد و خط قرمز ایران محسوب می‌شود. با این حال، ایران آماده مذاکره درباره درصد غنی‌سازی (مانند ۳.۶۷ درصد یا کمی بیشتر) است.

نویسنده حسن بهشتی‌پور | کارشناس مسائل بین‌الملل جام جم آنلاین

منابع خبری متعدد از‌جمله نیویورک‌تایمز و سی‌ان‌ان، از بروز مشکلاتی در مذاکرات هسته‌ای خبر داده‌اند.ظاهرا طرح موضوعات جدید ازجمله برنامه موشکی ایران و انتقال غنی‌سازی به خارج از کشور،موانعی جدی ایجاد کرده است.این دو مسأله به‌عنوان خطوط قرمز ایران مطرح شده‌ ومشخص نیست که آیا این ادعاهاصحت داردیا خیر.

با وجود این چالش‌ها، دور بعدی مذاکرات برنامه‌ریزی شده و ایران پیشنهادهایی را به طرف مقابل ارائه کرده است. پیشنهاد اصلی ایران تمرکز بر توافق موقت در مورد موضوعات ساده‌تر و ایجاد مبنایی برای پیشرفت به مراحل بعدی است. با این‌حال، طرف آمریکایی نیاز به زمان برای بررسی این پیشنهادها داشته و به نظر می‌رسد که یک یا دو هفته برای این منظور در‌نظر گرفته شده است. این اختلاف ‌نظر بر سر زمان‌بندی مذاکرات نیز قابل توجه است. در حالی‌که شنبه صحبت از یک هفته برای بررسی پیشنهادها بود، یکشنبه این زمان به دو هفته افزایش یافت. این تأخیر می‌تواند نشانه‌ای از تردید یا تلاش برای خرید زمان از سوی آمریکایی‌ها باشد. در واقع، این طولانی‌تر شدن زمان بررسی پیشنهادهای ایران با اظهارات قبلی دونالد ترامپ مبنی بر حل مسأله هسته‌ای پیچیده ایران در عرض دو ماه در تعارض است. به‌هر‌حال طرف ایرانی اهداف خود را به خوبی می‌داند؛ پایان دادن به تحریم‌ها در ازای تضمین عدم پیگیری سلاح هسته‌ای. با این‌حال، پرسش اساسی این است که آیا طرف آمریکایی حاضر به اتخاذ تصمیمات سخت و جدی برای دستیابی به توافق بوده یا صرفا به‌دنبال اعمال فشار بیشتر بر ایران است.با وجود این ابهامات، به‌نظر می‌رسد که هر دو طرف اراده کافی برای دستیابی به توافق دارند و به خاطر پیچیدگی و گستردگی موضوعات مورد بحث، فرآیند مذاکره نیازمند زمان و صبر است. بعید به نظر می‌رسد که آمریکایی‌ها به‌دنبال اعمال تحریم‌های جدید باشند، زیرا گزینه‌های تحریمی محدود شده‌اند و تحریمی باقی نمانده که علیه ایران اعمال نشده باشد. اقدام نظامی نیز با توجه به پیامدهای آن، احتمال کمی دارد و بیشتر مورد حمایت رژیم‌صهیونیستی است.

حسن بهشتی‌پور، کارشناس مسائل سیاست خارجی در تحلیل دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا مطرح کرد؛ رسانه‌های آمریکایی مدعی شدند که میان مذاکره کنندگان دو کشور اختلافاتی وجود داشته و طرفین برای رایزنی پیرامون آن‌ها به پایتخت‌های خود بازگشته‌اند. با این تفاسیر، «تجارت» به منظور بررسی نتایج و ابعاد دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا با حسن بهشتی‌پور، کارشناس مسائل سیاست خارجی و استاد دانشگاه گفت‌وگو داشته است.

گروه سیاسی: دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا روز شنبه (6 اردیبهشت) در مسقط پایتخت عمان، بر خلاف مذاکرات اولیه پرده خوش‌بینی مفرط را کنار زد و پرده بده و بستان‌های دیپلماتیک میان دو طرف را استارت زد. بنابر روایت سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه و رئیس تیم مذاکره‌کننده کشورمان، بعضی از اختلافات ما خیلی جدی هستند و بعضی از اختلافات دیگر حالا کمتر جدی هستند. بعضی اختلاف‌ها پیچیدگی‌های خاص خودشان را دارند و ظرایف بسیار زیادی دارند. ما امیدوار هستیم که البته به سرعت بتوانیم جلو برویم. تجربیات بار گذشته به ما کمک می‌کند که حرکت ما سهل‌تر و سریع‌تر باشد، ولی به هر حال من فکر می‌کنم تا اینجا حرکت ما خوب بوده است. به گزارش «تجارت»، اظهارات عراقچی که همزمان با آغاز مذاکرات فنی میان هیات‌های ایرانی و آمریکایی بود، به وضوح از آغاز مرحله نفس‌گیر مذاکرات حکایت دارد. روایت رسانه‌های آمریکایی نیز به وضوح این موضوع را تایید کرد. رسانه‌های آمریکایی مدعی شدند که میان مذاکره کنندگان دو کشور اختلافاتی وجود داشته و طرفین برای رایزنی پیرامون آن‌ها به پایتخت‌های خود بازگشته‌اند. با این تفاسیر، «تجارت» به منظور بررسی نتایج و ابعاد دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا با حسن بهشتی‌پور، کارشناس مسائل سیاست خارجی و استاد دانشگاه گفت‌وگو داشته است.

حسن بهشتي‌پور در گفت‌وگو با «اعتماد» مطرح كرد

در شرايطي كه سيگنال‌هاي ضد و نقيض از واشنگتن مخابره مي‌شود، دور سوم رايزني‌هاي سياسي و فني ميان هيات‌هاي نمايندگي ايران و امريكا در مسقط پايخت عمان زير سايه بيم و اميد برگزار شد، بالاخص آنكه بعد از دو دور گفت‌وگو درباره چارچوب مذاكرات، روز شنبه نماينده‌هاي دو بازيگر بر مسائل فني و جزييات متمركز شدند؛ گزاره‌اي كه مي‌تواند شكاف‌ها و اختلاف‌هاي حاكم درباره ميزان غني‌سازي تا سرنوشت ذخاير را برجسته كند. در همين راستا روزنامه اعتماد با هدف بررسي و ارزيابي نشست‌هاي روز شنبه با حسن بهشتي‌پور گفت‌وگو داشته تا در باب ماحصل احتمالي دور سوم رايزني‌ها و سناريوهاي پيش رو چشم‌اندازي ترسيم كند. به باور اين كارشناس مسائل بين‌الملل، عبور تيم‌هاي مذاكره‌كننده ايران و امريكا از كليات و ورود به جزييات، اگرچه با چالش‌هايي مانند ميزان غني‌سازي و سرنوشت ذخاير اورانيوم همراه است، اما پيشنهادهاي مرحله‌اي، سرمايه‌گذاري امريكا در پروژه‌هاي بلندمدت و ساختار گام ‌به ‌گام تعهدات مي‌تواند هزينه خروج احتمالي واشنگتن از توافق را به‌شدت افزايش دهد. بهشتي‌پور در اين مصاحبه سناريوها درباره توافق موقت، نقش چهره‌هايي چون مايكل آنتون و استيو ويتكاف در آينده رايزني‌ها و اهميت واقعي تضمين‌هاي عملي به جاي ضمانت‌هاي حقوقي را نيز به تفصيل تشريح كرده است. متن اين گفت‌وگو در ادامه به تفصيل آمده است.

حسن بهشتی پور در گفت‌و‌گو با فرارو تحلیل کرد:

پرسش مهم دیگر که باید در جلسات مذاکره پاسخ داده شود این است که تکلیف این دستگاه‌های پیشرفته چه می‌شود؟ باید با این سانتریفیوژ‌ها چه کرد؟ آیا باید سانتریفیوژ‌ها را در انبار نگهداری کرد؟ سوال مهم دیگر این است که اگر ایران این اقدامات را انجام دهد، چه ضمانتی وجود دارد که آمریکا به تعهدات خود عمل کند؟ یا به بهانه‌های دیگر به غیر از مسائل هسته‌ای، تحریم‌ها را بر نگرداند؟ این‌ها در اصطلاح، به عنوان مسائل فنی مطرح می‌شوند و جزئیاتی را شامل می‌شوند که باید تعیین تکلیف شوند

جلسه مذاکره روز شنبه ۶ اردیبهشت ماه بین ایران و ایالات متحده در شرایطی برقرار شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا روز جمعه، ۵ اردیبهشت ماه، روند مذاکرات ایران و آمریکا را بسیار خوبارزیابی کرد وگفت:«فکر می‌کنم اوضاع با ایران بسیار خوب پیش می‌رود. خواهیم دید چه می‌شود.»

به گزارش فرارو، وارد شدن مذاکرات به فاز فنی، حساسیت‌ها را در این زمینه دو چندان کرده است و بسیاری از کارشناسان به دنبال رمزگشایی از نحوه حل مسئله بین طرفین در این دور از مذاکرات هستند. واشنگتن‌پست روز جمعه در مقاله‌ای به نقل از یک منبع آگاه، مدعی شد رویکرد ایران در مذاکرات کنونی نسبت به برجام تفاوت‌هایی عمده‌ای دارد و این تغییر رویکرد از زمان انتخاب مسعود پزشکیان به عنوان رئیس‌جمهوری اسلامی ایران آغاز شده است.

رویترز نیز در گزارشی، مدعی شد مقامات ایرانی در جریان مذاکرات رم به این برداشت رسیدند که ایالات متحده موضع تهران مبنی بر عدم توقف کامل برنامه غنی‌سازی و حفظ ذخایر اورانیوم را پذیرفته، اما برنامه موشکی، همچنان مانع جدی بر سر راه توافق است. با همه این ها، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در گفتگوی پادکستی که روز چهارشنبه ۳ اردیبهشت ماه، منتشر شد، گفت که ایران تنها می‌تواند اورانیوم غنی‌شده را وارد کند و باید غنی‌سازی را متوقف کند.حسن بهشتی پور، کارشناس ارشد سیاست خارجی و تحلیلگر مسائل بین الملل، در گفت‌و‌گو با فرارو به تحلیل این وضعیت پرداخته است:

بررسی وضعیت بین‌المللی با توجه به برنامه هسته‌ای ایران: دیدگاه‌های مسکو و تهران

تاریخ و زمان: 23 آوریل 2025، ساعت 14:30 تا 17:30 (به وقت تهران)

محل برگزاری: آنلاین

قالب: روش گفتگو چتم هاوس

زبان: روسی و فارسی (ترجمه همزمان)

مفهوم:

بحران بین‌المللی بر سر برنامه صلح آمیز هسته‌ای ایران که از سال 2018 اساساً ناشی از موضع سفت و سخت ایالات متحده است، بر وضعیت داخلی ایران و همچنین جایگاه بین‌المللی آن تأثیر منفی می‌گذارد. از سال 2022 هر گونه مذاکره بر سر برنامه صلح امیز هسته ای ایران متوقف شده است، اما به دلیل تغییر اخیر دولت در ایالات متحده و بازگشت دی. ترامپ به قدرت، که در اولین دوره ریاست جمهوری خود سیاست فعال ضد ایرانی را دنبال کرد، روابط ایران و آمریکا ممکن است شاهد تحولات جدیدی باشد . علاوه بر این، اکثر محدودیت‌ها بر اساس برنامه جامع اقدام مشترک، که در سال 2015 امضا شد و تا کنون به طور رسمی اجرا شده است، قرار است در اکتبر 2025 منقضی شود. دونالد ترامپ تمایل خود را برای از سرگیری مذاکرات در مورد برنامه هسته‌ای ایران اعلام کرده و از مسکو برای میانجیگری در مذاکرات دعوت کرده است. همزمان، ایالات متحده اکنون فعالانه در حال افزایش فشار بر ایران است.

هرگونه تغییر در روابط ایران و آمریکا ممکن است بر روابط ایران با کشورهای خارجی از جمله روسیه تأثیر بگذارد. مسکو همواره از حل و فصل بحران برنامه هسته‌ای ایران بر اساس یک توافق بین‌المللی چندجانبه حمایت می‌کند و همچنان از آن حمایت می‌کند. روسیه هم علاقه مند به حل بحران فوق و هم حفظ پویایی مثبت روابط خود با تهران است.

در جلسه آنلاین غیرعلنی کارگروه، کارشناسان روسیه و ایران در مورد چشم انداز از سرگیری مذاکرات هسته ای ایران و آمریکا، سناریوهای احتمالی برای توسعه موضوع هسته ای، نگرش ایران و روسیه نسبت به آنها و تأثیر بالقوه آنها بر وضعیت داخلی ایران و توسعه روابط روسیه و ایران گفتگو خواهند کرد.

حسن بهشتی پور، پژوهشگر و تحلیلگر سیاسی در گفت و گو با ستاره صبح:

ستاره صبح، فائزه صدر: ایران و آمریکا پس از دور دوم مذاکرات در رم نسبت به روند گفت و گو ها اظهار خوش‌ بینی کردند، مدیر کل آژانس بین ‌المللی انرژی اتمی هم گفت ‌و گو ها را مثبت ارزیابی کرد. سیگنال هایی که از غرب می رسد و آنچه دیپلمات های ایرانی می گویند از پیشبرد گفت و گو ها حکایت دارد. در این بین زمزمه هایی از تلاش تندروها برای برهم زدن این تفاهم شنیده می شود. ستاره صبح در گفتوگو با حسن بهشتی پور، پژوهشگر و تحلیلگر سیاسی به بررسی آنچه در این دو جلسه گذشت پرداخته که در ادامه می خوانید:

دو جلسه گفت‌وگو میان نمایندگان ایران و آمریکا فضای مثبتی در جامعه ایجاد کرده است. پیش بینی شما از چشم انداز مذاکرات چیست؟ آیا فضای توافق و تفاهم ادامه خواهد داشت؟

مذاکره وسیله و راهکار رسیدن به اهداف است و تعارضی با آرمان‌ها ندارد. حتی می‌تواند در مسیر تحقق آرمان‌ها راهکاری مکمل باشد. اما نتایج به چگونگی مذاکره بستگی دارد که برای مذاکره چه نقشه راهی کشیده شده است.

این تعبیر که ما مجبور به مصالحه هستیم، ذهنیتی ضد مذاکره است. ما مجبور نیستیم، بلکه راه حل منطقی و رها شدن از مشکلات خارجی، گفت‌وگو، مذاکره و توافق است. دیپلماسی را برای همین گذاشته‌اند و راه حل دیپلماسی می‌تواند کم هزینه ترین راه برای باز کردن گره‌هایی باشد که طی سال‌ها و به دلایل مختلف به وجود آمده‌اند.

مصاحبه خبرنگار روزنامه فرهيختگان با حسن بهشتی پور تحلیلگر مسائل بین المللی

حسن بهشتی‌پور معتقد است فضای رسانه‌ای با واقعیت مذاکرات متفاوت است و باید با افزایش سواد رسانه‌ای، مردم را از فضاسازی‌های اسرائیل و غرب مصون کرد. در گفت‌وگویی که با این کارشناس بین‌الملل داشته‌ایم، او تأکید دارد دستورکار مذاکرات ملاک اصلی تحلیل است و حضور گروسی در مذاکرات برای نظارت آژانس و خنثی‌سازی بهانه‌جویی‌های اسرائیل، مثبت است.

فضاسازی رسانه‌ای با واقعیت مذاکرات متفاوت است

حسن بهشتی‌پور با اشاره به اینکه اصولاً آنچه در رسانه‌ها اعلام می‌شود، همیشه با آنچه در مذاکرات مطرح می‌شود منطبق نیست، گفت: «ما یک سیاست اعلانی داریم، یعنی آنچه رسماً در رسانه‌ها اعلام می‌شود و یک سیاست اعمالی داریم، یعنی آنچه در عمل انجام می‌شود. این دو نه‌تنها در مورد ایران و آمریکا، بلکه در مورد همه کشور‌های دنیا متفاوت است. البته در بعضی موارد ممکن است به هم نزدیک باشند. بنابراین، کشور‌ها در دیپلماسی رسانه‌ای خود سعی می‌کنند آنچه مورد نظرشان است را فضاسازی، روایت‌سازی و مفهوم‌سازی کنند و بر اساس آن، بهره‌برداری خاص خود را خارج از میز مذاکرات انجام دهند تا فضای مطلوبی برای خود روی میز مذاکرات ایجاد کنند. اما آنچه روی میز مذاکرات می‌گذرد کاملاً متفاوت با فضای رسانه‌ای است. بنابراین می‌خواهم بگویم باید به افکار عمومی آگاهی دهیم تا اسیر فضاسازی‌های آمریکایی‌ها و موضع‌گیری‌های ترامپ و امثال او نشوند. آنچه مهم است، موضوعاتی است که سر میز مذاکرات مطرح می‌شود و این ملاک است. به اصطلاح باید ببینیم دستورکار چه خواهد بود و چگونه نهایی می‌شود.

حسن بهشتی‌پور، کارشناس مسائل بین‌الملل

اختصاصی روزنامه قدس ۳۱ فروردین ۱۴۰۴ -

در فضای پیچیده و پرچالش روابط بین‌الملل، مذاکرات به عنوان ابزاری حیاتی برای پیشبرد منافع ملی و کاهش تنش‌ها عمل می‌کند.

با این حال، موفقیت در این عرصه مستلزم درک واقعیت‌های دیپلماتیک، دوری از احساسات زودگذر و اتخاذ راهبردهای هوشمندانه مبتنی بر منافع بلندمدت کشور است. یادداشت حاضر با هدف تبیین ۱۰ نکته کلیدی در انعکاس صحیح مذاکرات برای رسانه‌ها و افکار عمومی نگاشته شده تا با شفاف‌سازی اصول مذاکره، از تحریف‌های احتمالی جلوگیری کند و زمینه‌ساز درکی واقع‌بینانه از فرایند دیپلماتیک شود. در این مسیر، علاوه بر تأکید بر اصولی مانند وحدت ملی، انعطاف‌پذیری و تبیین اهداف، به نقش رسانه‌ها در شکل‌دهی به روایت مذاکرات و ضرورت دیپلماسی چندجانبه نیز پرداخته شده است.

۱. مذاکره به خودی خود بد یا خوب نیست: مذاکره به عنوان یک ابزار دیپلماتیک می‌تواند برای پیشبرد اهداف ملی استفاده شود. اگر هدف‌گذاری، مشخص و متناسب با منافع ملی باشد، مذاکره می‌تواند منجر به دستیابی به توافقاتی مفید شود. در عین حال، بدون دقت و برنامه‌ریزی، ممکن است به نتایجی ناکارآمد یا حتی زیان‌آور منتهی شود. مهم این است که مذاکره را نه به عنوان نشانه‌ای از ضعف، بلکه به عنوان وسیله‌ای برای حل اختلافات و پیشبرد منافع تلقی کنیم.

حسن بهشتی پور در گفت و گو با ‌خبرنگار «آرمان ملی» تحلیل کرد

آرمان ملی 30 فروردین 1404

در ادوار اخیر نقش روسیه در دیپلماسی ایران هموار پررنگ‌تر بود و در فضای کنونی بسیاری در انتظارند تا ببینند در نهایت تهران و واشنگتن به چه توافقی دست خواهند یافت و اینکه نقشه و نقش کرملین در این بین چیست. در این مورد برخی هم منتظرند تا مشاهده کنند جمهوری اسلامی با کارت روسیه در روند مذاکرات چگونه بازی خواهد کرد و آیا مسکو آنچنان که مدعی است می‌تواند برای ایران امتیازهای بیشتری به‌همراه داشته باشد یا اینکه به‌گفته برخی از تحلیلگرانِ منتقد، کرملین به وعده‌های خود در قبال ایران عمل نخواهد کرد. باتوجه به این موضوع هیات‌ دیپلماتیک ایرانی قرار است امروز شنبه، در رم و به‌میزبانی عمان دور جدیدی از گفت‌وگوها را آغاز کند. در این مورد با یکی از تحلیلگران حوزه بین‌الملل گفت‌‎وگو کرده‌ایم. بهشتی‌پور در این مصاحبه معتقد است که برخلاف تحلیل‌های برخی از کارشناسان مسکو بیش از گذشته به‌دنبال بهبود روابط تهران و واشنگتن است. در این مورد بیشتر می‌خوانید.

نوشته: حسن بهشتی پور

با آغاز دور دوم مذاكرات ايران و امريكا، مساله رمزگشايي از چشم‌انداز مذاكرات در رسانه‌ها با جديت دنبال مي‌شود‌. البته حضور چهره‌هايي چون ونس معاول اول ترامپ و وزير خارجه امريكا در رم بازخوردهاي زيادي پيدا كرده است.

با آغاز دور دوم مذاكرات ايران و امريكا، مساله رمزگشايي از چشم‌انداز مذاكرات در رسانه‌ها با جديت دنبال مي‌شود‌. البته حضور چهره‌هايي چون ونس معاول اول ترامپ و وزير خارجه امريكا در رم بازخوردهاي زيادي پيدا كرده است. البته این حضور جداي از موضوع مذاكره با ايران مي‌تواند به دليل گفت‌وگوهاي امريكا با اروپا در مورد مساله تعرفه‌ها، تنش‌هاي روسيه و اوكراين و ساير مسائل جهاني باشد. اين ديدارها در خصوص مساله امنيت اروپا و تعدي‌هاي روسيه به شرق اروپا است‌. در عين حال ممكن است درباره مذاكرات ايران هم گفت‌وگوهايي ميان مقامات اروپايي و امريكايي صورت گيرد. البته امريكا با خارج كردن اروپا از روند مذاكره با ايران نشان داده كه چه رويكردي را پيگيري مي‌كند. در ادامه ديدارهاي سياسي، روز پنجشنبه وزير دفاع عربستان هم راهي تهران شد و پيام پادشاه عربستان را تقديم مقامات ايران كرد.

حسن بهشتی پور در گفت‌و‌گو با فرارو تحلیل کرد:

حتی یک مورد توافق نداریم که تضمین صد در صد داشته باشد

برخی رسانه‌ها مشکلات جناحی را به روابط بین الملل تعمیم دادند

اعتماد به دوست و دشمن در مذاکرات اصلا معنایی ندارد. از روسیه و چین تا آمریکا، آلمان و فرانسه، در مذاکرات، بر اساس منافع ملی خود مذاکره می‌کنند و ما نیز باید همینطور باشیم و روی اعتماد پیش نرویم. این دیدگاهی اشتباه است که بگوییم فقط با آن‌هایی مذاکره می‌کنیم که به آنان اعتماد داریم. اتفاقا باید با آن‌هایی که اعتماد نداریم هم مذاکره کنیم. مذاکره باعث دفع شر است و راه حل‌های دیپلماتیک ارائه می‌دهد. اصلا اگر قرار بود به هم اعتماد کامل داشته باشیم چرا مذاکره می‌کنیم؟

فرارو- دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا چگونه برگزار خواهد شد و قرار است نقاط اختلاف و توافق طرفین چه باشد؟ این سوالات پرتکرار ترین، پرسش‌هایی محسوب می‌شوند که از دور نخست مذاکره ویتکاف و عراقچی با میانجیگری عمان مطرح است. سخنان اخیر ویتکاف و ترامپ در خصوص مذاکرات و تمرکز سخنان این دو بر مسائل هسته‌ای نیز از نکات مورد توجه در روز‌های اخیر است.

به گزارش فرارو، حسن بهشتی پور، کارشناس ارشد سیاست خارجی و تحلیلگر مسائل بین الملل، در گفت‌و‌گو با فرارو به تحلیل این وضعیت پرداخته است:

حسن بهشتی‌پور در گفت‌وگو با «فردا»: گفت: ما باید تحلیل هوشمندانه داشته باشیم و توجه کنیم که ملاک آن‌ چیزی است که در دستور کار مذاکرات قرار دارد.

گروه سیاست سایت فردا: سخنان اخیر ویتکاف، نماینده آمریکا در مذاکرات مبنی بر اینکه آمریکا باید بر مسئله موشکی ایران تمرکز کند با واکنش‌های زیادی همراه بود.

حسن بهشتی‌پور، تحلیلگر مسائل سیاست خارجی درباره این موضوع به «فردا» گفت: «در مذاکرات، به‌طور کلی دو وجه متفاوت وجود دارد. یکی روند رسمی است؛ یعنی آنچه مکتوب می‌شود، به وزیر خارجه عمان داده می‌شود، او آن را به طرف آمریکایی می‌رساند و سپس پاسخ را به ایران منتقل می‌کند. این یک بُعد ماجراست. بُعد دیگر، فضای رسانه‌ای است. رسانه‌ها با نگاه و رویکرد خاص خود سعی می‌کنند اطلاعاتی از مسئولان مذاکره‌کننده به دست آورند و بر آن تمرکز و آن را پر رنگ کنند. طبیعی است که طرف آمریکایی مواردی را که برایش مطلوب است در رسانه‌ها مطرح می‌کند، اما آنچه در مذاکرات گفته می‌شود، دستور کار مذاکرات است و قرار است روز شنبه درباره این دستور کار توافق شود».

حسن بهشتی پور در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا؛

بهشتی‌پور: بازگشت به عقب در بحث غنی‌سازی امکان‌پذیر نیست/ ذکاوت ایران و ۴ بحث موازی

تهران-ایرنا- یک تحلیلگر مسائل بین الملل و کارشناس مسائل هسته ای گفت: سخنان متناقض استیو ویتکاف، نماینده آمریکا در دولت غیرمستقیم با ایران را باید یک موضع گیری رسانه ها و برای مصرف داخلی آمریکا تلقی کنیم. مسئله مهم آن چیزی است که در بحث مطرح می شود و باید برای ما ملاک باشد.

به گزارش خبرنگار سیاست خارجی ایرنا ، «استیو ویکاف» نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا در روزهای گذشته و پس از حضور در اتاق وضعیت سفید با موضوع مذاکرات ایران، با انتشار پیامی در شبکه ایکس نوشت: «توافق با ایران تنها در تصویر تکمیل می‌شود که توافق می‌شود. هر مرحله نهایی باید برای آرامش، ثبات و آرامش در ایجاد ایجاد کند، به این معناست که ایران باید برنامه غنی‌سازی و تسلیحات هسته‌ای خود را انجام دهد و از بین ببرد. برای جهان نیاز ما یک توافق سخت و عادلانه ایجاد شود که پایدار بماند و این چیزی باشد که رئیس جمهور از من خواسته باشد».

داوود محمدی: استیو ویتکاف، سرپرست تیم مذاکره کننده آمریکایی در مصاحبه ای با شبکه فاکس نیوز آمریکا مدعی شده است که مذاکرات ایران و آمریکا در عمان درباره راستی‌آزمایی برنامه غنی‌سازی اورانیوم و درنهایت راستی‌آزمایی ابعاد نظامی آن است که شامل موشک‌هایی که در زرادخانه‌هایشان دارند و هدف احتمالی آن‌ها برای دستیابی به بمب نیز می‌شود. این اظهارات در حالی است که جمهوری اسلامی اعلام کرده بر سر مسائل نظامی خود وارد گفتگو نخواهد شد. اما سخنان ویتکاف در واقع چه معنایی دارد؟ حسن بهشتی پور، تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل در گفتگو با خبرآنلاین این حرفهای مذاکره کننده آمریکایی را تحلیل کرده است. در این مورد بهشتی پور می گوید:

به مخاطبان آگاهی دهیم حرفهایی که در رسانه ها منتشر می‌شود الزاما با آنچه که در مذاکرات گفته می‌شود منطبق نیست. بر این اساس می توان گفت حرف‌های ویتکاف دستور کار مذاکرات نیست و قدرت موشکی ایران وارد مذاکرات ایران و آمریکا در عمان ، نخواهد شد اگر بر فرض محال وارد مذاکرات شود، حالا آن موقع می‌توان تحلیل کرد که چرا ایران چنین چیزی را پذیرفته است.

حسن بهشتي‌پور، پژوهشگر مسائل بين‌الملل در پاسخ به سوال «اعتماد» و ارزيابي‌اش از روز اول رايزني‌ها ميان تهران و واشنگتن به روزنامه اعتماد گفت: از همان ابتدا شواهد و قرائن نشان مي‌داد كه اتفاقي كه در عمان رخ داد بيشتر به يك نوع گفت‌وگو و تبادل ديالوگ ميان ايران و امريكا شباهت دارد تا مذاكره كه البته با هدف آگاه شدن دو طرف با مواضع يكديگر انجام شد. به باور بهشتي پور اما باتوجه به تغيير دولت‌ها در هر دو كشور و عدم انجام رايزني به مدت طولاني، انتظار مي‌رود كه گفت‌وگوهاي روز شنبه كه بسان تبادل نظر ميان طرفين خواهد بود، فرصتي باشد براي بررسي امكان ادامه مذاكرات رسمي، چه به‌صورت مستقيم و چه غيرمستقيم.

اين پژوهشگر روابط بين‌الملل در ادامه به «اعتماد» گفت: با اين حال اما خواسته‌هاي ايران و امريكا همچنان فاصله زيادي با يكديگر دارند و براي رسيدن به وحدت نظر و نكات مشترك، قطعا نياز به گفت‌وگوهاي بيشتري وجود دارد.

حسن بهشتی‌پور، تحلیلگر ارشد سیاست خارجی در تحلیل تجربیات مذاکره در دولت سیزدهم که توسط محمد مخبر یادآوری شد، به خبرنگار هم‌میهن گفت: «من در جریان ریز مواردی که آقای مخبر به عنوان نزدیک شدن به امضای توافق و کارشکنی‌ اسرائیلی‌ها مطرح کردند، نیستم. یک مورد در دولت سیزدهم را خاطرم هست که در اسفند ۱۴۰۰ آقای سیدمحمود نبویان نماینده مجلس، اطلاعاتی جزئی از متن توافقی که هنوز قطعی نشده بود را انتشار داد و مدعی شد این از برجام هم بدتر است.

فضاسازی خیلی سنگینی در آن زمان صورت گرفت. همه چیز به هم ریخت و توافقی به دست نیامد. قطعاً اسرائیل مخالف هر گونه توافق بوده و هست اما اینکه اسرائیل در این میان کاری کرده من در جریان نیستم. چرا نتوانستند جلوی برجام را بگیرند؟ دولت بایدن چه ملاحظاتی داشت که به خاطر اسرائیل یک توافق در آستانه اجرا را نپذیرد.»

او اضافه کرد: «ما در آن دوران هم مذاکرات غیرمستقیم انجام می‌دادیم. آقای باقری در یک اتاق می‌نشست و برت مک‌گورگ در اتاق دیگر قرار داشت. مبادله پیام به صورت شفاهی یا کتبی از طریق طرف عمانی انجام می‌شد. آن زمان به ما می‌گفتند با آن‌ها مذاکره مستقیم نمی‌کنیم چون از برجام خارج شدند و تا بازنگردند و تعهدات‌شان را انجام ندهند برنامه همین است.

حسن بهشتی‌پور تحلیلگر مسائل سیاست خارجی در گفتگو با خبرنگار سایت نامه نیوز گفت:

ما باید خواسته‌های خود را با صراحت مطرح کنیم و در برابر فشار حداکثری باید دیپلماسیِ مقاومت را پیش بگیریم.

دونالد ترامپ در نشست خبری مشترکش با نتانیاهو اعلام کرد که مذاکره مستقیم آمریکا با ایران آغاز شده است. بعدتر اعلام شد که روز شنبه عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در عمان با نماینده ترامپ مذاکره می‌کند. حالا پرسش آن است که آغاز مذاکره مستقیم بین ایران و آمریکا تا چه حد جدی است و آیا می‌توان امید به رسیدن به توافق داشت؟

حسن بهشتی‌پور، تحلیلگر مسائل سیاست خارجی، درباره این موضوع به «نامه‌نیوز» گفت: «مذاکره مستقیم یا غیرمستقیم بازی با واژه‌هاست. آنچه اهمیت دارد، اصلِ مذاکره است؛ چرا که راه‌حلی جز گفت‌وگو نیست و برای رفع تحریم‌ها، چاره‌ای جز مذاکره وجود ندارد. مذاکره به‌معنای تسلیم‌شدن یا باج‌دادن نیست و این‌گونه نیست که هر آن‌چه طرف مقابل بگوید، بپذیریم. مذاکره یعنی شنیدن حرف‌های طرف مقابل و اگر دو طرف به توافق رسیدند، مسیر ادامه می‌یابد و اگر نرسیدند، مذاکره خاتمه می‌یابد. چرا باید از مذاکره تابو بسازیم؟ اکنون نماینده ویژه ترامپ خواستار گفت‌وگو با آقای عراقچی است و این اتفاق مثبتی‌ است. این فرصتی‌ است که طرفین با مواضع یکدیگر آشنا شوند. مسئله، اعتماد به طرف آمریکایی نیست، بلکه اعتماد به آقای عراقچی و تیم مذاکره‌کننده خودمان است تا بتوانند اهداف کشور را محقق سازند».

حسن بهشتی پور در گفت‌و‌گو با فرارو تحلیل کرد:

نفس مذاکره کردن، اساسا بر مبنای ضرورت دیپلماسی است. بدون آب نمی‌توان شنا کرد. بدون مذاکره نیز، کار‌ها پیش نمی‌رود. مهمترین کاری که دیپلماسی انجام می‌دهد مذاکره است. مخالفان مذاکره، می‌خواهند درب دیپلماسی را ببندند، آن‌ها می‌گویند ما نتیجه نمی‌گیریم. اما حقیقت این است که هزار ساعت مذاکره بی نتیجه، بهتر از یک ساعت جنگ است. درواقع حتی اگر ایران از مذاکره نتیجه نگیرد، چیزی از دست نمی‌دهد. مگر قرار است همه مذاکرات به نتیجه برسد؟

فرارو- مدت زمان زیادی تا ۲۶ مهرماه و زمان انقضای قطعنامه ۲۲۳۱ (برجام) باقی نمانده است و تا آن زمان یکی از مهمترین نگرانی‌های موجود، احتمال فعال سازی مکانیسم ماشه علیه ایران است. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان نیز اخیرا به این نگرانی اشاره کرده و گفته است: «اگر مذاکرات شروع شود هم فرصت محدودی خواهد داشت چراکه در اکتبر ۲۰۲۵ زمان پایان قطعنامه ۲۲۳۱ که قطعنامه برجام است، خواهد بود. اگر توافق جدیدی حاصل نشود، ما با یک شرایط بحرانی مواجه خواهیم بود و ممکن است کشور‌های اروپایی که در برجام حضور دارند، به‌دنبال اسنپ‌بک بروند»

حسن بهشتی‌پور کارشناس ارشد سیاست خارجی ایران در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا:

می‌توانیم با قدرت پای میز مذاکرات برویم

اگر ما عملاً مذاکره با آمریکا را انجام ندهیم، راه دستیابی به لغو تحریم‌ها را برای خود مسدود می‌کنیم که این موضوع به نظر من مشکلات ما را مضاعف می‌کند. مذاکرات غیر مستقیم به نوعی اتلاف وقت محسوب می‌شود و نتیجه‌ای در بر نخواهد داشت.

بهشتی پور درباره ارزیابی خود از اظهارات اخیر ترامپ در خصوص مذاکره با ایران، احتمال توافق و مذاکره مستقیم ایران و آمریکا، گفت: به نظر من، بحث روشنی وجود دارد که اصولاً دیپلماسی بدون مذاکره معنا ندارد. اگر ما معتقد به وجود راه‌حل‌هایی برای حل مشکلات روابط ایران و آمریکا هستیم، این راه‌حل‌ها باید از طریق مذاکره پیگیری شود، مگر اینکه ما نظرمان این باشد که مشکلات ایران و آمریکا هرگز حل نخواهد شد.

وی با بیان اینکه عمده مشکلات ناشی از تحریم‌ها به آمریکا مرتبط است، تصریح کرد: اگر ما عملاً مذاکره با آمریکا را انجام ندهیم، راه دستیابی به لغو تحریم‌ها را برای خود مسدود می‌کنیم که این موضوع به نظر من مشکلات ما را مضاعف می‌کند. در دوره آقای رئیسی، به سمت مذاکرات غیرمستقیم رفتیم که روند مذاکرات غیر مستقیم زمان بیشتری را صرف می‌کرد و در انتقال پیام‌ها ممکن بود سوء تفاهم‌هایی به وجود آید که ما پیام‌ها را از طریق اتاق‌های مجاور به عمانی‌ها بگوییم و آن‌ها به آمریکایی‌ها منتقل کنند. واقعاً این روش چه سودی برای ما داشت؟ به گفته مسئولان، چون آمریکا از برجام خارج شده و ما اعلام کردیم که مادامی که آمریکا به برجام برنگردد، با این کشور مذاکره نخواهیم کرد، مذاکرات غیرمستقیم به نوعی اتلاف وقت محسوب می‌شد و نتیجه‌ای در بر نداشت.

ترامپ در دولت اول خود به همراهی مایك پمپئو، وزیر خارجه وقت، طرحی را طراحی كرد كه شامل اعمال تحریم‌های همه‌جانبه‌ای بود كه هدفش ایجاد نارضایتی‌ها در داخل بود. تیم اول ترامپ این‌گونه نشان می‌دادند كه هدف اصلی‌شان تغییر رفتار ایران است، اما واقعیت این است كه آنها هدفی فراتر را دنبال می‌كردند و آن سرنگونی نظام ایران بود . این طرح بر این اصل بنا شده بود كه به جای هزینه‌های میلیارد دلاری و ایجاد بحران‌هایی مشابه افغانستان یا عراق سیاست ایجاد نارضایتی را در ایران به كار بگیرند. امما این سیاست نتیجه مورد دلخواه آمریکا را در بر نداشت بنابراین اگر كابینه دولت دوم ترامپ بخواهد مجددا سیاست فشار حداكثری را علیه ایران اعمال كند، احتمالا بازهم این سیاست برای کنترل توان هسته ای ایران به شکست می انجامد. زیرا پس از خروج امریکا از برجام ، برنامه هسته‌ای ایران در راستای اعمال این سیاست نه ‌تنها متوقف نشد، بلكه غنی‌سازی اورانیوم از سه ممیز 37 صدم درصد درصد دوره برجام به ۲۰درصد و سپس به ۶۰درصد رسید. همزمان سانتریفیوژهای پیشرفته‌ای كه دایر شده‌‌اند، چندین برابر سانتریفیوژهای قبلی قدرت غنی‌سازی دارند و سرعت آنها نیز افزایش یافته است.

به نظر می رسد در دولت دوم ترامپ شیوه سیاست موسوم به فشار حداكثری توسط ترامپ ا به شكلی متفاوتی اجرایی خواهد شد و به نظر می‌‌رسد كه سیاست‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌‌اند كه این‌بار به جای سرمایه‌گذاری روی مخالفت‌های داخلی در ایران كه البته همچنان مشخص نیست آیا این سیاست موقت كنار گذاشته شده یا به ‌طور كلی توسط مقامات امریكایی متوقف شده است، سعی می‌كنند روی نیروهای متحد ایران در منطقه متمركز شوند. به عبارتی دیگر، آمریکا و اسرائیل سعی کردند از طریق وارد آوردن ضربه به حماس در غزه ، حزب‌الله در سوریه و سقوط دولت اسد در سوریه قدرت منطقه ای ایران را کاهش دهند. به نظر می رسد اكنون نیز نوبت عراق است. ملاقات آنتونی بلینكن و محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر عراق در راستای این هدف قابل تبیین است. گفته می‌شود واشنگتن به عراق هشدار داده كه تحركاتی علیه اسراییل نداشته باشند. به ادعای رسانه‌ها به نظر می‌رسد بلینكن توانسته السودانی را قانع كند، از همین رو به عراق این اختیار داده شده تا در برابر داعش در صورت ظهور دوباره بایستد اما رویاروی تل‌آیو قرار نگیرد. تنها جبهه یمن باقی می‌‌ماند كه همچنان مشخص نیست چه نقشه‌‌ای برای این كشور طراحی شده است.

بهشتي پور در گفت‌وگو با« اعتماد» مطرح كرد

در رابطه با تحليل سناريوهاي مختلفي در باب نتايج احتمالي دور جديد گفت‌وگوهاي ميان تهران و تروييكاي اروپايي روزنامه اعتماد با حسن بهشتي‌پور ،كارشناس و پژوهشگر مسائل بين‌الملل گفت‌وگو كرده است. بهشتي‌پور معتقد است كه گفت‌وگوها لزوما منتج به نتايج خاصي نخواهد شد و پروسه زمانبري نياز است تا وارد مراحل مقدماتي مذاكره شد. بهشتي‌پور اين را هم گفت كه اساسا ايران تاكنون نتوانسته از اختلافات ميان امريكا و اروپا استفاده كند و اين گزاره همچنين نمي‌تواند به عاملي براي توافق احتمالي مستقل تهران با هر يك از طرفين به صورت جداگانه تلقي شود.

آقاي عراقچي، وزير خارجه كشورمان نشست اخير هيات‌هاي ديپلماتيك ايران و تروييكاي اروپايي را توفان فكري توصيف كردند، به باور شما آيا با توجه به مواضع غير رسمي رسانه‌اي شده در باب نشست اخير و همچنين موضوعات مورد اختلاف، امكان حصول توافق نسبي در نشست‌هاي بعدي وجود دارد؟

حسن بهشتی‌پور در گفت‌وگو با ایلنا:

بهشتی‌پور با بیان اینکه نقش شورای امنیت سازمان ملل و به‌ویژه کشورهای آلمان، انگلیس و فرانسه در این معادلات بسیار حائز اهمیت است، گفت: اگر در گفت وگوها به توافق نرسیم، ممکن است مجبور به تغییر رویکرد هسته ای شویم باید توجه داشت تنها از سرگیری مذاکرات مانع بکارگیری مکانیزم ماشه از سوی آلمان و انگلیس و یا فرانسه نمی‌شود، در این شرایط مخالفان مذاکرات در داخل بازهم خواهند گفت «گفتیم نباید مذاکره کرد». عده‌ای تنها به این مسائل می‌پردازند و ما باید برای رفع تحریم‌های تحمیل شده، یک طرح جامع ملی مقابله با تحریم‌ها طراحی کنیم. این طرح باید ابعاد مختلفی داشته باشد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها مذاکره است. اما علاوه بر آن باید افزایش توان اقتصادی کشور از طریق انجام اصلاحات و در نتیجه کم اثر شدن تحریم ها ، ونیز افزایش توان هسته ای همراه با افزایش توان رسانه ای برای متقاعد کردن افکار عمومی داخل و خارج کشور در دستور کار باشد .

سازمان انرژی هسته‌ای ایران به تازگی اعلام کرده که سانتریفیوژهای جدیدی را مورد استفاده قرار می‌دهد و گازدهی انجام می‌دهد. این اقدام فی نفسه خوب است، اما به تنهایی کافی نیست و جواب نخواهد داد. اگر به دنبال اثربخشی هستیم، باید به سایر اقدامات نیز توجه کنیم. صرف افزایش توان هسته‌ای، راهگشای ایران نخواهد بود و نیاز به یک طرح جامع داریم که همه این امور به‌طور هماهنگ انجام شوند.

رویداد۲۴ امیرحسین جعفری: در گفتگویی با حسن بهشتی پور بررسی می‌کند: ششم آذر 1403

حسن بهشتی پور، کارشناس روابط بین‌الملل، درباره گفت و گوها جدید میان ایران و اروپا می‌گوید:

« اروپایی‌ها ترجیح می‌دهند به سمت مکانیسم ماشه حرکت کنند، مگر اینکه رویکرد ایران و آنها عوض شود.»

رویداد۲۴ | قطعنامه شورای حکام و پس از آن شروع گفت و گوها ایران و اروپا نشان داد که ایران بحث مذاکره با اروپایی‌ها را جدی گرفته است. حسن بهشتی‌پور، کارشناس روابط بین‌الملل، معتقد است که ایران همواره خواهان مذاکره با غرب بوده اما اروپایی‌ها از سال ۱۴۰۱ بیشتر به سراغ گفتگو با اپوزیسیون و فشار بر ایران رفتند. او می‌گوید: «ایران همیشه می‌خواست مذاکره کند اما طرف اروپایی در سال ۱۴۰۱ فکر می‌کرد جمهوری اسلامی رفتنی است و با اپوزیسیون مذاکره کرد. بعد که دیدند محاسباتشان غلط درآمد، به سمت اتهام و فشار رفتند تا فضا را برای ایران تنگ‌تر کنند. مشخصاً بحث موشک و پهپاد به روسیه و تبادل آتش میان ایران و اسراییل خیلی مطرح شد. لابی اسراییل در آلمان خیلی قوی است و این موضوع برای آلمانی‌ها گران تمام شده بود. لابی اسراییل به اروپایی‌ها برای فشار بر ایران خیلی فشار آورده است. در مجموع طرف اروپایی حالا ترجیح داده که در سطح معاون وزیر خارجه گفتگو کند تا تنش را مدیریت کنند. ایران همیشه آمادگی داشته که با اروپایی‌ها مذاکره کند تا مشکلات حل شود.»

او اضافه می‌کند: «در مسألهٔ هسته‌ای که اروپایی‌ها کاری نمی‌توانند انجام دهند. در موضوع اختلافات بین ایران و فرانسه و آلمان و انگلیس، این گفت و گوها می‌تواند نتایج خوبی داشته باشد و در چارچوب گفتگو‌های انتقادی، حرف‌هایشان را بزنند. هزار ساعت گفتگو بهتر از یک ساعت جنگ است.»

خبرگزاری ایکنا پنجم آذر 1403

حسن بهشتی‌پور کارشناس مسائل بین‌الملل با تأکید بر اینکه قطعنامه شورای حکام علیه برنامه هسته‌ای ايران بدون توجه به توافق مهم ایران با رافائل گروسی انجام گرفت، گفت: معتقدم ایران به صرف افزایش توان هسته‌ای نمی‌تواند اروپایی‌ها را به پای میز مذاکره بازگرداند بلکه باید به موازات آن توان اقتصادی خود را افزایش دهد تا بتوان امیدوار بود تأثیرگذاری تحریم‌ها کمتر شود.

حسن بهشتی‌پور، پژوهشگر و تحلیلگر مسائل بین‌المللیحسن بهشتی‌پور، پژوهشگر و تحلیلگر مسائل بین‌المللی، در گفت‌وگو با ایکنا، درباره تحلیل و ارزیابی خود از قطعنامه ضد ایرانی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: این قطعنامه پس از ساعت‌های بحث طولانی بدون توجه به توافق مهم ایران با رافائل گروسی، مدیر کل آژانس در مورد تعلیق غنی‌سازی ۶۰ درصد و آمادگی ایران برای صدور ویزا برای چهار نفر از بازرسان اروپایی آژانس و با رأی مثبت ۱۹ کشور صادر شد.

وی با بیان اینکه ۱۲ کشور آفریقای جنوبی، هند، پاکستان، اندونزی، برزیل، غنا، تایلند، الجزایر، ارمنستان، بنگلادش، کلمبیا و مصر به این قطعنامه رأی ممتنع دادند، اظهار کرد: فقط سه کشور روسیه، چین و بورکینافاسو به این قطعنامه رأی منفی دادند و ونزوئلا هم چون حق عضویت نپرداخته بود، از شرکت در رأی‌گیری محروم بود.

گفتگوی اختصاصی سایت جماران با حسن بهشتی پور

پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران -تهران سوم آذر 1403

بهشتی پور، کارشناس سیاست خارجی: اروپا با ایران در بحث جنگ اوکراین، تسویه حساب خواهد کرد/ / باید از مذاکره موردی با ترامپ اهرم فشار در مذاکره با اروپا ساخت

با سیاست جاری و فعلی اتکا بیش از حد ایران به چین و روسیه، اروپا به سمت مذاکره با تهران تشویق نمی شود چرا که امروز اروپا رودررو با روسیه است و امنیت خود را در خطر می بیند. چگونه انتظار داریم که از طریق نزدیک شدن به روسیه و یا چین، اروپا را برای مذاکره با ایران ترغیب کنیم؟

پایگاه خبری جماران، سارا معصومی: سه کشور اروپایی حاضر در برجام ( فرانسه، انگلیس و آلمان) عزم خود را برای تحت فشار قراردادن جمهوری اسلامی ایران در حوزه هسته ای در چندماه پیش رو جزم کرده اند. به نظر می رسد که در این مرحله از تنش بی سابقه میان ایران و اروپا، کشورهای غربی بنا ندارند به شعارهای اعلام شده از سوی دولت چهاردهم و یا مسیری که در جریان سفر رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران مشخص شد روی خوش نشان بدهند.

با حسن بهشتی پور، کارشناس سیاست خارجی که سابقه سالها کار در حوزه مذاکرات هسته ای ایران را دارد درباره راه های برون رفت پرونده ایران از دو بن بست سیاسی و فنی گفت و گو کردیم که در ادامه با هم می خوانیم:

مصاحبه حسن بهشتی‌‏پور تحلیلگر مسائل بین‌‏الملل با خبرنگار

روزنامه هم میهن دوشنبه 23 مهر 1403

‌ساخت سلاح هسته‌ای، مباحث پیرامون آن و جدال حامیان و مخالفانش موضوع جدیدی نیست و بارها تغییر دکترین نظامی ایران به موضوع روز کشور بدل شده است؛ آیا این مباحث، دستاوردی را نیز برای کشور به همراه داشته است؟

نامه نمایندگان مجلس برای تغییر دکترین دفاعی کشور موضوع جدیدی است اما دو نظر در این حوزه وجود دارد؛ یک بحث این است که درصورتی‌که موجودیت نظام جمهوری اسلامی ایران به خطر بیفتد، باید به سمت بازنگری در دکترین نظامی حرکت کنیم که الان اینگونه نیست. دومین دیدگاه این است که آیا اساساً، بمب هسته‌ای می‌تواند برای ایران بازدارنده باشد؛ به این معنا که اگر برای مثال، ما بمب هسته‌ای داشته باشیم، دیگر کشوری به ما حمله نمی‌کند.

ما الان شاهد هستیم که رژیم صهیونیستی ۲۰۰ کلاهک هسته‌ای دارد، اگر واقعاً این مسئله برایش بازدارندگی ایجاد می‌کرد، چگونه در دو مرحله طی یک سال گذشته هدف موشک‌های جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است؟ آیا کره شمالی اکنون به دلیل آنکه بمب هسته ای دارد دیگر مورد حمله دشمنانش قرار نمیگرد؟ آیا تحریم های این کشور پایان یافته است یا به سمت نابودی تدریجی حرکت می کند. می‌خواهم بگویم صرف داشتن بمب هسته‌ای برای هیچ کشوری بازدارندگی ایجاد نمی‌کند.

روزنامه فرهیختگیان 26 شهریور 1403

حسن بهشتی‌پور در مصاحبه با خبرنگار روزنامه فرهیختگان می گوید پاسخ ایران به دو سوال اصلی آژانس و بسته شدن این پرونده‌ها که از سال ۲۰۰۳ علیه ایران مطرح است؛ باب بهانه‌جویی علیه برنامه هسته‌ای ایران را می‌بندد. گزارش آژانس به‌خاطر دو سوال درمورد مکان‌هایی است که در آن مواد غنی‌شده پیدا شده و پاسخ ایران را قانع‌کننده ندانسته است. در موضوع مربوط به تحریم هواپیمایی ایران‌ایر هم چون چیز دیگری برای تحریم کردن نداشتند ایده تحریم ایران‌ایر را با بهانه‌گیری با این ادعا که ایران موشک‌هایی در اختیار روسیه قرار داده است؛ مطرح کردند. اگر دو موضوع متفاوت را در کنار هم قرار دهیم این‌گونه القا می‌کنیم که تمامی کفر در مقابل تمام اسلام قرار گرفته است. درحالی که این‌گونه نیست. اصل بحث این است که آنها بهانه‌های مختلف دارند و ما باید بهانه‌های آنها را بگیریم. ایران باید تلاش کند قطعنامه‌ها صادر نشود چون با هر پرونده برگ‌هایی برای فضاسازی علیه برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران ایجاد می‌شود ما نباید بگوییم این پرونده‌ها ارزشی ندارد.

حسن بهشتی پور کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با سعید امینی خبرنگار خبرگزاری ایکنا گفت: حل مسئله تحریم‌ نیازمند تصمیمات حاکمیتی است و دولت چهاردهم به تنهایی نمی‌تواند این مهم را پیش ببرد، بلکه باید در درون حاکمیت اجماعی اتفاق بیفتد.

حسن بهشتی‌پور درباره اولویت‌های سیاسی خارجی دولت چهاردهم اظهار کرد: دولت چهاردهم در حوزه سیاست خارجی باید موضوعاتی اعم از پایان دادن به تحریم‌ها، تعامل با کشورهای مختلف به ویژه چین، روسیه ، هند، اتحادیه اروپا و آمریکا و دیگر کشورهای تأثیرگذار را به صورت هم زمان در پیش گیرد تا شرایط اقتصادی ایران به سمت بهبودی پیش برود. از سوی دیگر در دولت قبلی اتفاقات خوبی در تعامل با کشورهای همسایه رخ داد که باید در دولت جدید ادامه یابد. البته آقای پزشکیان بر این موضوعات تأکید می‌کند و امیدوارم که عملیاتی شوند.

اولویت بعدی حل مسئله هسته‌ای است که سال‌هاست گرفتار آن هستیم. باید پذیرفت که حل این موضوع نیازمند تصمیمات حاکمیتی است و دولت به تنهایی نمی‌تواند این مهم را پیش ببرد، بلکه باید در دورن حاکمیت اجماعی اتفاق بیفتد و آقای پزشکیان باید در جامعه این‌طور برخورد کند که سیاست یکدستی در جمهوری اسلامی ایران وجود دارد تا یکپارچه بتواند مسائل مرتبط با تحریم و پرونده هسته‌ای را پیش ببرد. شاید جناح‌های مختلف با ایشان مخالفت کنند، ولی به غیر از کاسبان تحریم همه متفق‌القول هستند که تحریم‌ها باید رفع شود. کسی که کاسب تحریم است، منافعش در این است که تحریم‌ها ادامه یابد.

حسن بهشتی پور تحلیل‌گر مسائل سیاست خارجی در گفت و گو با خبرگزاری موج با تأکید بر اینکه اجرای برجام به نفع ایران است گفت: موضع نظام جمهوری اسلامی از ابتدا پیگیری و تحقق برجام بوده و امروز نیز این مسئله در دستور کار قرار دارد. ضمن اینکه احیای مذاکرات حتی با دولت ترامپ هم شدنی است.

حسن بهشتی پور موضع گیری اخیر باقری کنی، سرپرست وزارت خارجه در خصوص احیای برجام مصوب سال 2015 گفت: زمانی افرادی مخالف برجام بودند از جمله تعدادی از نمایندگان مجلس که شاهد بودیم به شکل نمادین بعد از خروج دولت ترامپ از این توافق، آن را در صحن مجلس آتش زدند ولی موضع واقعی که نظام جمهوری اسلامی ایران آن را دنبال می کرد، پیگیری اجرای تعهدات طرف مقابل بود.

روزنامه فرهیختگان

حسن بهشتی‌پور معتقد است آنچه جان کربی در اظهاراتش مطرح کرد با واقعیت عملکرد آمریکا فاصله قابل‌توجهی دارد و باید مسیر مذاکره را پیش‌گرفت. او معتقد است باید پذیرش اف‌ای‌تی‌اف، احیای برجام و مذاکره با آمریکا در اولویت سیاست خارجی دولت چهاردهم قرار گیرد. در ادامه مشروح این گفت‌وگو را می‌خوانید.

بهشتی ابتدا به اولویت‌هایی که دولت چهاردهم باید مورد توجه قرار دهد، اشاره کرد و گفت: «همان‌طور که خود مسعود پزشکیان اعلام کرده به نظرم لغو تحریم‌ها ازجمله مسائلی است که پیگیری خواهند کرد و به زندگی مردم ایران هم مرتبط است. امیدوارم بتوانند تحریم‌ها را لغو کنند. از آن طرف توسعه مناسبات با کشورهایی که با ایران رابطه دارند، مانند کشورهای روسیه، چین، هند و کشورهایی که در دولت آقای رئیسی با آنهامشکل پیدا کردند مانند کشورهای اروپایی. البته باید احیا و بازگشت رابطه با کشورهای اروپایی در اولویت باشند؛ چراکه به نفع ایران است همزمان هم با کشورهای آسیایی و هم کشورهای اروپایی رابطه داشته باشد. منظورم از کشورهای اروپایی کل اتحادیه اروپاست و نه‌فقط فرانسه یا آلمان. در مجموع این دو مساله در اولویت است.

«آرمان امروز» در گفت و گوی اختصاصی با بهشتی پور بررسی می کند؛

روزنامه آرمان 12 تیر 1403 -رضا پورحسین: امروز بر کسی پوشیده نیست که تحریم ها ضربه سهمگینی به اقتصاد و سفره مردم وارد کرده و مشخصا این شرایط در کوتاه مدت نیز کار را سخت تر کرده و وضعیت معیشتی مردم را دشوار کند.

به همین واسطه در مناظره های انتخاباتی رفع تحریم ها و برجام به کلیدی ترین موضوع بدل شده و هر کدام از کاندیدها در این رابطه نظراتی می دهند.

از ابتدای مناظرات نیز دو نگرش در خصوص برجام و رفع تحریم ها وجود داشت که به نظر می رسد، یک رویکرد علمی تر و برپایه رویکرد بده بستان است و رویکرد دیگر غیرواقعی تر و تحت تاثیر شعارهای انتخاباتی قرار دارد. فارغ از این نگرش ها، واقعیت این است که از صدها سال پیش رویکرد اقتصاد محدود و تجارت بسته با چند کشور خاص، از دستور کار دولت ها خارج شده زیرا عملا این چنین رویکردی پاسخگوی نیاز‌ دولت ملت های بزرگ نیست.

در گفت‌و‌گوی «انتخاب» با حسن بهشتی پور کارشناس مسائل بین الملل تحلیل شد؛

پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : 25 اردیبهشت 1403

سخنان اخیر کمال خرازی رئیس شورای راهبردی روابط خارجی واکنش‌های متعددی را در ایران و آمریکا به دنبال داشته است. خرازی می‌گوید که تهدید هسته‌ای ایران، موجب تغییر دکترین هسته‌ای تهران خواهد شد.

حسن بهشتی پور، کارشناس بین‌الملل نیز درباره احتمال تغییر دکترین هسته‌ای ایران به «انتخاب» گفت: آنچه می‌توان حدس زد این است که ایران انتظار دارد تحریم‌ها پایان پیدا کند. منتهی طرف غربی انتظار دارد که ایران بدون استفاده از مزایای برجام، آن را اجرا کند. در این بین مسأله این است که ایران تا چه زمان می‌تواند مسیر فعلی را ادامه دهد. عده‌ای معتقدند که اگر این اقدامات غرب در رابطه با فشار روی ایران از لحاظ سیاسی، اقتصادی، نظامی و دفاعی منجر به این شود که موجودیت جمهوری اسلامی ایران به خطر بیوفتد، در آن شرایط ایران به سمت تجدیدنظر در دکترین اتمی می‌رود. عده‌ای که اینطور فکر می‌کنند، معتقدند که داشتن بمب هسته‌ای خاصیت بازدارندگی دارد و اگر ایران می‌خواهد رفتار غرب را تغییر دهد، باید به سمت سلاح هسته‌ای برود. عده‌ای دیگر معتقدند که بمب هسته‌ای بدون توسعه سیاسی و اقتصادی جنبه بازدارندگی ندارد. همچنان که داشتن بمب هسته‌ای برای کره شمالی، موجب بازدارندگی نشده و تحریم‌ها پا برجاست. بلکه فشار‌ها بر کره شمالی بیشتر شده است. اگر حمایت چین نبود، قاعدتاً شاهد تغییرات وسیعی در کره شمالی بودیم.

یاداشت : حسن بهشتی پور

مقدمه :

مهمترین مشکل ما این است که کمتر به گذشته خود نگاه انتقادی می کنیم چون از عواقب آن پرهیز داریم . فکر میکنم اگر می توانستیم خیلی صریح انتقاد از خود کنیم به نتایج بهتری در تصمیم گیری برای آینده می رسیدیم . اما راحت ترین کار این است که منشاء بروز همه مشکلات را به گردن دشمنان ایران بیندازیم. به عنوان نمونه می توانیم فکر کنیم وقتی دو سال و نیم تعلیق غنی سازی با اروپا به نتیجه نرسید به جای شکستن پلمپ یو سی اف اصفهان در مرداد 1384 و فک پلمپ نطنز در فروردین 1385 کار دیگری می کردیم

در پاسخ به این پرسش مهم باید چند نکته را ذکر کنم :

1- پاسخ به این سئوال که در سال 1384 به جای فک پلمپ چه کار باید می کردیم در سال 1402 بسیار ساده تر است زیرا 18 سال تجربه گذشته پیش روی ما قرار دارد . بنابراین باید توجه داشت در آن تاریخ مهم و سرنوشت ساز تصمیم گیری بسیار دشوارتر و حساس تر بود .

2- بررسی این نمونه به ما نشان می دهد چقدر مهم و مفید است یکبار به گذشته و تصمیم هایی که گرفته شده است دقت کنیم و اگر تجربه خوبی بوده بازهم تکرار کنیم و اگر نبوده از تکرار آن خود داری کنیم. 3- تصمیم فک پلپ آژانس بین المللی در تاسیسات صلح آمیزهسته ای یو سی اف اصفهان و نطنز که گرفته و اجرا شد، یک تصمیم جناحی یا گروهی نبود، بلکه تصمیم کل نظام در برابر زورگویی اروپا و و کل جهان غرب بود. بنابراین مسئولیت عواقب آن به کل افراد تصمیم ساز و تصمیم گیر و اجرا کنندگان باز می گردد، نه یک فرد همچنانکه اجرای آن در بخش یو سی اف در دو روز آخر دولت آقای خاتمی و تصمیم نطنز در اوایل دولت آقای احمدی نژاد اجرا شد.

نوشته : حسن بهشتی‌پور تحلیلگر مسائل بین‌الملل

روزنامه آرمان ملی سه شنبه 21 آذر 1402 یادداشت صفحه اول

واقعیت این است که نگاه دولت سیزدهم به برجام فقط به لغو تحریم‌ها معطوف شده است. یعنی ارزیابی این دولت صرفا این است که اصلا برجام به وجود آمد برای اینکه تحریم‌ها علیه ایران برداشته شود. در حالی که واقع موضوع این است که برجام یک سند بین‌المللی است که ذیل قطعنامه 2231 قرار گرفت و این سند نخستین بار یک مجموعه تفاهمی را بین ایران و 6 قدرت و اگر اتحادیه اروپا را نیز به عنوان یک قدرت مستقل حساب کنیم می‌توان گفت 7قدرت بین‌المللی بوجود آورد.

در واقع سند این بود که بعد از 37 سال از انقلاب نخستن بار بود که تجربه‌ای شکل گرفت که ایرانی که از دید غربی‌ها نظام بین‌المللی را به چالش کشیده سردمداران این نظام بین‌المللی به یک راهکاری برای دستیابی به تفاهم با ایران دست پیدا کرد. لذا ارزش این سند در رقابت‌های انتخاباتی گم شد. چه دولت وقت که سعی کرد از آن به عنوان یک برگ برنده استفاده کند و چه مخالفین که به شدت از این سند برای کوبیدن دولت استفاده کردند. بنابر این متاسفانه دستاوردی به این مهمی اسیر بازی‌های جناحی و گروهی در داخل شد. از طرف دیگر نیز در صحنه بین‌المللی اسرائیلی‌ها با همه امکانات دیپلماتیک، سیاسی و نفوذی که داشتند علیه آن کار کردند.

کارکرد توافق برجام را به رفع تحریم‌ها محدود نکنیم

طرح جمهوری‌خواهان به ضرر آمریکا تمام می‌شود

حسن بهشتی پور کارشناس مسائل بین الملل به خبرآنلاین گفت: در دولت سیزدهم این دیدگاه شکل گرفت که برجام آمده تا اقتصاد ایران را شکوفا کند. در حالی که این فقط یک بخش از برجام بود. اما مهم تر از آن امنیت ملی و به عنوان مدلی از همکاری های سیاسی بین ایران و شش قدرت جهانی بود.

مهسا مژدهی: وضعیت بلاتکلیف برجام گمانه‌زنی‌ها در مورد این قرارداد را افزایش داده است. دولت بایدن فرصت زیادی تا پایان کار خود ندارد و آینده سیاسی ایالات متحده هم تا حد بسیاری مشخص است. در چنین شرایطی به نظر می‌رسد که توافق هسته‌ای میان ایران و غرب اهمیت خود را از دست داده. با خروج ایالات متحده و بدعهدی اروپایی‌ها، غرب تقریبا اغلب تعهدات خود را زیر پا گذاشته و البته همزمان ایران را متهم می‌کند که بدعهدی کرده است. در ایران وزیرخارجه کشورمان روز شنبه گفته بود هر چه جلوتر می‌رویم برجام بی‌خاصیت‌تر می‌شود. البته او همراه با این گفته خود توضیح داده تا این لحظه در مسیر امضای توافق برای برگشت به برجام قرار نگرفته‌ایم. امروز هرچه جلوتر می‌رویم برجام بی‌خاصیت‌تر می‌شود، تا ابد خود را درگیر تونل تنگ برجام نخواهیم کرد.برجام با همه ایرادهایی که دارد اگه منافع ما را تامین کند از آن بخش ها استفاده می‌کنیم. در ادامه متن مصاحبه را ببینید.

حسن بهشتی‌پور، تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با هم‌میهن درباره لغو تحریم‌های موشکی تاکید کرد: «درباره موضوعاتی که در قطعنامه پیش‌بینی شده هیچ ابهامی وجود ندارد که با رسیدن موعد آن این موضوعات به پایان می‌رسد؛ همانطور که پس از 5 سال تحریم‌های تسلیحاتی ایران در دی‌ماه 1399 پایان یافت و آمریکا تلاش کرد که یک قطعنامه جدید صادر کند که در انزوای کامل قرار گرفت و فقط آمریکا و دومنیکن به آن رای دادند و 9 کشور رای ممتنع و روسیه و چین رای مخالف خود را اعلام کردند، بنابراین در این مورد نیز تحریم‌های موشکی (موشک‌هایی که قادر به حمل کلاهک‌های هسته‌ای باشند) پایان یافته است. بدون شک بیانیه سازمان ملل هم این موضوع را رسماً اعلام کرد و جای شک و شبهه‌ای وجود ندارد. اما کشورهای انگلیس، فرانسه، آلمان و آمریکا اعلام کردند که این تحریم‌ها را ادامه می‌دهند.» او افزود: «موضوعات سایر مسائل با لغو تحریم ارتباط مستقیمی ندارد چون آمریکا تحریم‌های ثانویه وضع کرده است یعنی نه‌تنها این تحریم‌ها را خود در دستور کار قرار داده بلکه کشورهای دیگر را تحت فشار قرار داده و اعلام کرده که اگر کشورها با آمریکا مناسباتی دارند نمی‌توانند مناسباتی با ایران داشته باشند. بنابراین انتظار اینکه تحریم‌ها پایان یابد، واقعاً وجود ندارد و احتمال آن بسیار کم است.» این تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل گفت: «راهکار ایران کم‌اثر کردن تحریم‌هاست. ایران با افزایش تولید ملی و اعمال اصلاحات اقتصادی در امور بانک‌ها، بیمه و نظام مالیاتی کشور و از بین بردن ناکارآمدی در تولید، می‌تواند تحریم‌های موجود را کم‌اثر کند و طرف مقابل نیز درباره ادامه سیاست تحریم حداکثری تجدیدنظر خواهد کرد وگرنه امیدی به مذاکرات غیرمستقیم نیست زیرا این مذاکرات طولانی می‌شود و سندی هم برای آن امضا نمی‌شود. از سوی دیگر تا زمانی که طرف مقابل اهرم تحریم‌ را کارآمد می‌بیند، به بهانه‌های مختلف از اقدامات خود دست برنمی‌دارد. مثلاً وقتی مسئله هسته‌ای تمام می‌شود سراغ تحریم به بهانه مسائل حقوق‌بشری یا ادعای حمایت از تروریسم یا موضوع بی‌ثبات‌سازی منطقه یا بحث موشک‌ها و... می‌رود. در حقیقت بهترین راه مقابله با تحریم‌ها، افزایش تولید ملی از طریق اصلاحات اقتصادی واقعی و نه شعاری است. در این شرایط طرف مقابل مجبور به تجدیدنظر می‌شود.